Dictionary of Welsh Biography

POWEL, WATCYN (c. 1600 - 1655) Ben-y-fai, Nhir Iarll, gŵr bonheddig, bardd, ac achydd belled ag y gwyddys, nid oes dim o'i waith ar glawr. Priodolir pob math o bethau iddo yn llawysgrifau ' Iolo Morgannwg ' ond gellir barnu mai ffug ydynt bron i gyd. Y mae'n bosibl, er hynny, fod rhai ohonynt wedi eu seilio ar lawysgrifau o'i waith a welsai ' Iolo ' yn Nhir Iarll a'r ardaloedd cylchynol.
PRICE, JOSEPH TREGELLES (1784 - 1854), Crynwr a meistr gwaith haearn , yn ddi-briod, ar ddydd Nadolig 1854, a chladdwyd ef ym mynwent y Crynwyr, Castellnedd. Cariwyd y gwaith ymlaen am gyfnod gan ei nai, HENRY HABBERLEY PRICE (1825-?). Nai arall iddo oedd Elijah Waring. Yr oedd ISAAC REDWOOD, a fu'n noddwr i Edward Williams ('Iolo Morganwg') yn ei henaint, yn frawd-yng-nghyfraith iddo; [a gweler Tregelles ].
PRICE, THOMAS (Carnhuanawc; 1787 - 1848), clerigwr a hanesydd , gan olygu'r Iolo Manuscripts ar ôl marw 'Taliesin ab Iolo.' Medrai ennill edmygedd a chydweithrediad y gwyr mawr a gefnogai gymdeithasau Cymreig ac eisteddfodau'r cyfnod ond yr un pryd mynegai'n groyw ei edmygedd o'r werin bobl a oedd yn coledd iaith a llên y genedl. Gohebai â llawer o sgrifenwyr eraill o gyffelyb fryd ag ef ei hun fel John Jenkins (Ceri), Le Gonidec, a Hersart de Villemarqué, a
PRICHARD, JOHN WILLIAM (1749 - 1829), llenor Roberts yr almanaciwr o Gaergybi. Ar y llaw arall, drwg oedd hi rhyngddo a ' Dafydd Ddu Eryri,' ac yr oedd yn ffieiddio ' Iolo Morganwg ' - ar ' Iolyn ' y bwriai'r cwbl o'r bai am 'ddrysu' Pughe. Mewn byd gwahanol, llythyrai â Thomas Charles o'r Bala, a'i lythyr maith at Robert Jones, Rhoslan, ynghylch yr erlid a fu ar ei dad William Prichard, yw sail yr ymdriniaeth â hynny yn Drych yr Amseroedd
PRITCHARD, EVAN (Ieuan Lleyn; 1769 - 1832), bardd droeon yn eisteddfodau'r cyfnod, e.e. yn Ninbych yn 1792 ar ' Cyflafan y Beirdd,' yn y Bala yn 1793 ar ' Tymhorau'r Flwyddyn ' ac yn Ninbych yn 1828 ar ' Gwledd Belsassar.' Ar 16 Hydref 1799 urddwyd ef a ' Dafydd Ddu Eryri ' a ' Gutyn Peris ' yn feirdd Cadair Gwynedd gan ' Iolo Morganwg ' pan oedd y gŵr hwnnw ar ei daith ym Môn ac Arfon. Yn Ionawr 1800 ymddangosodd y rhifyn cyntaf o gylchgrawn a elwid
REES, WILLIAM (1808 - 1873), argraffydd a chyhoeddwr Lewis Dwnn, 1846; Llyfr Llandaf, 1850; Iolo MSS., 1852; Lives of the Cambro-British Saints, 1853; Dosparth Edeyrn Davod Aur, 1856; Meddygon Myddfai, 1856; Barddas, 1862. Ymhlith lliaws llyfrau eraill gwasg Llanymddyfri, ni ellir yma ond enwi Eminent Welshmen, 1852; Literary Remains 'Carnhuanawc' (yn rhannol â Longmans, Llundain), 1854-5; a llyfr 'Ieuan Gwynedd,' 1848, yn erbyn adroddiad dirprwywyr
RHYDDERCH AB IEUAN LLWYD (c. 1325 - cyn 1399?), cyfreithiwr a noddwr llenyddol gynnar â'r 1340au canodd Dafydd ap Gwilym ffug-farwnad iddo yn dathlu ei gyfeillgarwch agos â'i gyfyrder Llywelyn Fychan ap Llywelyn Goch ap Llywelyn Gaplan, a cheir awdl i'r ddau gyfaill gan Lywelyn Goch ap Meurig Hen hefyd. Yn ei ddisgrifiad o gylch barddol yn y de-orllewin, sonia Iolo Goch am 'annerch Rhydderch rhoddiad / Ab Ieuan Llwyd', a diau i Iolo ganu cerddi eraill iddo nas diogelwyd. Mae'r
RHYS ap GRUFFYDD (d. 1356) , cefnder ei dad, a hefyd â'r bardd Dafydd ap Gwilym (mab cefnder o ochr ei fam). Y mae gan Ddafydd gyfeiriad at Syr Rhys mewn cân a gyfansoddodd oddeutu 1346. Y mae gan Iolo Goch hefyd gywydd marwnad iddo.
RHYS GOCH ap RHICCERT Yr unig wybodaeth ddilys yw'r hyn a geir mewn achau (e.e. Peniarth MS 178), sef bod gwr o'r enw hwn yn wyr i Einion ap Collwyn a oedd yn byw ym Morgannwg adeg y goresgyniad Normanaidd, a'i fod yn un o hynafiaid Rhys Brydydd o Lanharan a'r beirdd enwog eraill o'r un llinach, megis Lewys Morgannwg. Yn y Iolo MSS., 1848, 228-51, priodolir iddo 20 o gerddi, a honnai ' Iolo Morgannwg ' iddo eu cael
RICHARDS, THOMAS (c. 1710 - 1790), clerigwr a geiriadurwr Cymru na ddeallent Ladin gyfle i astudio gramadeg y Dr. John Davies, ac yr oedd y geiriadur yn rhoddi iddynt gyfle i ddeall geirfa'r cywyddwyr. Dyma lyfr a oedd wrth benelin y beirdd pan oeddynt yn cyfansoddi awdlau a chywyddau yn ail hanner y 18fed ganrif. Ac ef oedd un o'r rhai a enynnodd ddiddordeb 'Iolo Morganwg' yn llên Cymru, ac yn arbennig yng ngeirfa'r iaith. Yn ôl ei ewyllys, gadawodd ei
ROBERT (fl. 1099-1147), mab ordderch i'r brenin Harri I Ganwyd cyn i'w dad esgyn i'r orsedd. Honnir weithiau mai Nest, merch Rhys ap Tewdwr oedd ei fam; ond yr unig sail i hynny yw ' Brut Gwent ' (Myf. Arch., ii, 540) - h.y. ' Iolo Morganwg '; gwir ddigon i Harri gael mab o Nest ymhellach ymlaen. Y mae i Robert le mawr ac anrhydeddus yn hanes Lloegr (gweler y D.N.B. arno), eithr yma nid ymdrinir ond â'i ymwneuthur â Chymru. Arglwydd Normanaidd cyntaf
ROBERTS, JOHN (1879 - 1959), gweinidog (MC) a hanesydd Ganwyd 16 Hydref 1879 ym Mhorthmadog, Caernarfon, mab John J. Roberts ('Iolo Caernarfon'), ac Ann ei briod. Addysgwyd ef yn ysgol fwrdd Porthmadog, ysgol ramadeg y Bala, a Choleg Iesu, Rhydychen, lle graddiodd gydag anrhydedd yn y clasuron, ac wedyn mewn diwinyddiaeth. (Cafodd radd D.D., er anrhydedd, yn niwedd oes gan Brifysgol Cymru). Ordeiniwyd ef yn 1905, a bu'n gweinidogaethu yn Aberdyfi

Search results

85 - 96 of 129 for "Iolo"