Dictionary of Welsh Biography

VAUGHAN family Tre'r Tŵr, Ystrad Yw a Chydweli. Erbyn 23 Mawrth 1465 yr oedd yn farchog, er na chofnodir ei urddo gan Shaw. Yr oedd ar gomisiynau 'oyer et terminer' yng Nghymru a'r gororau yn 1467 a 1468. Yn siarter iarll Warwig i abaty Nedd, 24 Mehefin 1468, ef, fel canghellor yr iarll yng Nghaerdydd, yw'r tyst cyntaf, a disgrifir Thomas ap Roger, ei fab hwyrach, fel crwner Caerdydd. Anghywir yw'r dyb iddo syrthio gyda'i frodyr ar
VAUGHAN family Trawsgoed, Crosswood, (Stedman) oedd rhieni un o aelodau enwocaf y teulu, sef y barnwr Syr John Vaughan (1603 - 1674). Mab hynaf y barnwr a Jane (Stedman) oedd EDWARD VAUGHAN (bu farw 1683), a olygodd Reports ei dad. Bu'n aelod seneddol dros Aberteifi (26 Chwefror 1678/9 hyd 28 Mawrth 1681) ac am gyfnod byr yn un o Arglwyddi y Morlys. Priododd ef Letitia, merch Syr William Hooker. Gwnaeth y brenin (William III) eu mab hwy
VAUGHAN, EDWIN MONTGOMERY BRUCE (1856 - 1919), pensaer Ganwyd Bruce Vaughan 6 Mawrth 1856 yn Stryd Frederick, Caerdydd, y pedwerydd a'r ieuengaf o blant Thomas Vaughan, llongwr a theiliwr, a'i wraig, Jane Agnes Gribble (gynt Davies). Addysgwyd ef mewn ysgol breifat yn Stryd Charles, Caerdydd cyn ei erthyglu i W. D. Blessey, pensaer lleol amlwg, ac yna mynychodd Ysgolion Gwyddoniaeth a Chelf Caerdydd, cyn ennill medal y Gymdeithas Bensaernïol ym 1880
VAUGHAN, RICHARD (1550? - 1607), esgob Piwritaniaid eithafol. Bu farw 30 Mawrth 1607.
VAUGHAN, Syr THOMAS (d. 1483), milwr, swyddog llys, llysgennad, siambrlen tywysog Cymru Nid oes sicrwydd hollol am ei dras. Y farn fwyaf cyffredin yw mai mab ydoedd i Syr Rhosier Fychan, Tre'r Tŵr, sir Frycheiniog (gweler yr ysgrif ar y teulu), o ferch Prior Coch, Abergafenni. Ni ellir cytuno â'r History of parliament (1439-1509) mai etifedd Syr Rhosier ydoedd. Caniatawyd breiniau dinesig iddo fel Cymro gan y Cyngor Cyfrin ar gais arglwydd Somerset ac Adam Moleyns, 30 Mawrth 1442/3
VAUGHAN, WILLIAM HUBERT (1894 - 1959), giard rheilffordd a chadeirydd y Welsh Land Settlement Society Ganwyd 21 Mawrth 1894, yn fab Henry Charles a Catherine Vaughan, Tŷ-du (Rogerstone), Mynwy Addysgwyd ef yn Eastern School, Port Talbot. Fel ei dad a dau o'i frodyr, cafodd waith ar y rheilffordd, lle treuliodd 51 mlynedd, 34 ohonynt fel giard. Enillodd barch mawr fel gŵr cyhoeddus ac ymgymerodd â gwaith gwirfoddol amrywiol iawn. Bu'n aelod o gyngor bwrdeistref Port Talbot, 1927-48, ac yn faer
VINCENT family Jones oedd JAMES JONES (1792 - 1876), a newidiodd ei enw yn 1820 i JAMES VINCENT VINCENT; ganwyd 4 Hydref 1792; graddiodd o Goleg Iesu, Rhydychen, yn 1815, ac etholwyd ef yn gymrawd yno. Bu'n gurad ym Miwmares, yn rheithor Llanfairfechan (1834-62), ac yn ddeon Bangor (1862-76); a bu farw 22 Mawrth 1876. Ei wraig oedd Margaret Matilda Crawley o'r Gorddinog, a'u hail fab oedd JAMES CRAWLEY VINCENT (1827
WALTER, ROWLAND (Ionoron Glan Dwyryd; 1819 - 1884), chwarelwr a bardd phenillion a'u hanfon i'r Cenhadwr Americanaidd a'r Drych. Yn 1872 cyhoeddodd Caniadau Ionoron, yn cynnwys Awdlau, Cywyddau, Englynion, a Phennillion (Utica). Daeth ei gerdd 'Bedd fy Nghariad' yn bur boblogaidd - gweler hi yn Blodeugerdd W. J. Gruffydd, t. 51. Bu farw Mawrth 1884 yn Fairhaven, Vermont, U.D.A. - 'yn 64 oed' yn ôl Blackwell.
WALTERS, EVAN JOHN (1893 - 1951), arlunydd dderbyniol gan unrhyw garfan o'i gyfoeswyr. Yn fachgen swil cefn-gwlad ar y dechrau, mabwysiadodd Evan Walters yn ddiweddarach ddelwedd Fohemaidd, a'i wallt llaes a'i farf afraidd. Ni pharhaodd ei briodas yn 1935 â chyfeilles o fyfyrwraig, Marjorie Davies, ond ychydig o fisoedd. Yr oedd ef yn agos iawn at ei rieni, a gofalodd amdanynt yn eu blynyddoedd olaf. Bu farw yn Llundain 14 Mawrth 1951 ac fe'i
WARING, ELIJAH (c. 1788 - 1857), masnachwr, awdur a chyhoeddwr mwyaf camarweiniol. Yn 1835 symudodd i Gaerdydd, ac oddi yno i Hotwells, Clifton. Dychwelodd i Gastell Nedd tua 1855, a bu farw yn nhŷ ei fab nos Sul, 29 Mawrth 1857. Ysgrifennodd lawer o farddoniaeth Saesneg, ac enillodd ei ferch, ANNA LETITIA WARING (1823 - 1910), gryn amlygrwydd fel emynydd (gweler y D.N.B.).
WATERHOUSE, THOMAS (1878 - 1961), diwydiannwr a gŵr cyhoeddus Ganwyd 21 Mawrth 1878 yn Nhreffynnon, Fflint, yn ail fab i Thomas Holmes Waterhouse, Bradford a Threffynnon, diwydiannwr. Addysgwyd ef yn yr Oswestry High School o dan Owen Owen. Ar farwolaeth ei dad yn 1902 syrthiodd cyfrifoldeb yr Holywell Textile Mills ar ei ysgwyddau a rhwng 1909 ac 1957 bu'n rheolwr, cyfarwyddwr a chadeirydd y cwmni. Yn 1920 daeth yn llywydd y Welsh Textile Manufacturing
WATKINS, JOSHUA (1769/70 - 1841), gweinidog gyda'r Bedyddwyr dechreuodd bregethu (1790). Byddai'n cenhadu yn Llangynidr, yn Nhredegar ac ym mlaenau Rhymni. Yn 1793 symudodd i Gaerfyrddin i helpu ei gyfaill M. J. Rhys gyda'r Cylchgrawn Cynmraeg, ac y mae stori amheus (gweler J. J. Evans, Morgan John Rhys, 33-4) i'r ddau orfod ffoi o'r dref; sut bynnag, dychwelodd i'w gartref ar farw'r Cylchgrawn. Eithr ar 28 Mawrth 1796 urddwyd ef yn weinidog Penuel, Caerfyrddin. Y

Search results

889 - 900 of 990 for "Mawrth"