Dictionary of Welsh Biography

RICHARDS, JOHN (Iocyn Ddu; 1795 - 1864) Ganwyd 1795 yn Llannerch-y-medd, yn fab i James Richards, siopwr, ac yn nai i John Richards, clerigwr - dywedir eu bod o deulu Edward Richard o Ystrad Meurig. Bwriodd ran o'i oes (hyd 1844) yn swyddog y doll yn Lerpwl, ond priododd yn dda, a bu'n byw yn Nhre-Iorwerth (Bodedern) a Chaernarfon - dechreuodd godi plasty gerllaw Llannerch-y-medd, ond bu farw cyn ei orffen. Yr oedd yn ysgol Ystrad
RICHARDS, THOMAS (1754 - 1837), clerigwr Ganwyd yn yr Hirnant, Pont Erwyd, Sir Aberteifi, 24 Ebrill 1754, mab Richard Thomas a Jane ei wraig. Yn 19 oed aeth i ysgol Ystrad Meurig, ac yno cyfarfu â Thomas Jones (Creaton). Daeth y ddau'n gyfeillion mynwesol a pharhau felly hyd ddiwedd eu dyddiau. Bu Richards yn cadw ysgol yn Nhalybont, Sir Aberteifi, am dair blynedd, ac yn 1779 priododd Jane, ferch David Lloyd o'r Cymmerau ym mhlwyf
RICHARDS, WILLIAM LESLIE (1916 - 1989), Ysgolhaig, athro, bardd a llenor . J. Williams (1970). Yn ogystal â dysgu cenedlaethau o blant Llandeilo cyfrannodd at y byd addysg trwy ei gyhoeddiadau hefyd. Bu ei gyfrol Ffurfiau'r Awen: detholiad o farddoniaeth Gymraeg (1961) yn llyfr gosod i ysgolion uwchradd. Bu hefyd yn gyd-olygydd, gyda H. Meurig Evans a W. J. Harries, pedair cyfrol o Cymraeg Heddiw. Ganwyd y cylchgrawn Barn yn 1962, ac ef oedd golygydd cyntaf yr adran
RICHARDSON, EVAN (1759 - 1824), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac ysgol-feistr Ganwyd yn 1759 yn y Bryngwyn Bach, Llanfihangel-genau'r-glyn, yn fab i saer maen o'r enw Rhisiart Morys Huw - a gelwid yntau fynychaf yn ' Evan Richards,' nid yn unig ar lafar gwlad ond yn llythyrau Thomas Charles ac yng nghofnodion y Methodistiaid Calfinaidd yn ei ddydd. Dywedodd Lewis Edwards rywdro fod Richardson yn 'ewythr' iddo. Bwriedid ef i'r offeiriadaeth a bu yn Ystrad Meurig dan Edward
ROBERTS, RICHARD (Y Telynor Dall; 1769 - 1855) Gan fod John Parry ('Bardd Alaw'), yn cyfeirio ato yn 1808 fel telynor da iawn a fuasai'n casglu gwaith y beirdd ers blynyddoedd dylid derbyn 1769, y dyddiad a rydd R. Griffith yn Cerdd Dannau fel blwyddyn ei eni. Dywed 'Meurig Idris' iddo gael ei eni yn Ardudwy, Meirionnydd, ond dywed John Parry ('Bardd Alaw') mai yng Nghefn Mein, Llŷn, y ganwyd ef. Collodd ei olwg yn 8 oed mewn canlyniad i
ROBERTS, ROBERT (1800 - 1878), ysgolfeistr a gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd Ganwyd yn ymyl Tre'r Ddôl, Llangynfelyn, 1800, mab John a Beti Roberts, ond yng Nglandŵr ger Gogerddan y magwyd ef. Addolai'r teulu ym Mhenygarn. Addysgwyd ef yn Llanfihangel-genau'r-glyn, mewn ysgol ramadeg leol o fri a gedwid gan yr athro gorau o blith ysgolheigion Ystrad Meurig. Yno y meistrolodd y clasuron. Bu am gyfnod yn athro ysgol yn Staines, lle y perffeithiodd ei Saesneg; ymaelododd yn
ROWLAND(S), DAVID (Dewi Brefi; 1782 - 1820), clerigwr Ganwyd yn Ffos-y-ffin, Cefn Llanio, Llanddewi-brefi - bedyddiwyd 25 Awst. Bu dan addysg mewn ysgol yn y pentref, ac yna bu'n cadw ysgol yn Nhregaron, Llangeitho, Llanllawddog, a Phencader cyn mynd i Goleg Presbyteraidd Caerfyrddin ac ysgol Ystrad Meurig. Ordeiniwyd ef yn ddiacon gan yr esgob Burgess o Dyddewi, 22 Medi 1805, a'i drwyddedu i guradiaeth Llanfihangel-y-creuddyn; cafodd urddau
ROWLANDS, WILLIAM (1807 - 1866), awdur, golygydd, gweinidog yr efengyl, a phrif sylfaenydd enwad y Methodistiaid Calfinaidd yn U.D.A. Ganwyd yn Calico Building, Llundain, 10 Hydref 1807, ei rieni yn frodorion o Dregaron, Sir Aberteifi. Bu yn ysgol Ystrad Meurig, mewn ysgol yn Nhregaron, ac yn ysgol ramadeg John Jones (Llanbadarn) yn Llangeitho. Yn 1824 aeth i ardal Merthyr Tydfil yn athro ysgol; bu hefyd yn athro yn Nantyglo. Dechreuodd bregethu gyda'r Methodistiaid Calfinaidd yn 1826, a bu'n llafurio fel cenhadwr ymhlith y
SEISYLL ap CLYDOG (fl. 730), brenin cyntaf tiriogaeth unedig Ceredigion ac Ystrad Tywi enw Seisyllwg i'r tiriogaethau helaethach hyn a grewyd gan Seisyll, sef ' Deheubarth ' cyfnod canol y Canol Oesoedd a feddiannid gan ddisgynyddion Cadell ap Rhodri Mawr. Cadwyd parhad teyrnol y diriogaeth hon trwy briodas Rhodri ag Angharad, chwaer Gwgon ap Meurig, brenin olaf hen linach Seisyllwg (bu farw 871) - yr oedd Gwgon ac Angharad yn or-or-ŵyrion Seisyll.
THOMAS, THOMAS (1776 - 1847), clerigwr a hanesydd Nghaerloyw, ond dychwelodd i gynorthwyo'i dad. Ar farwolaeth hwnnw gwnaethpwyd ef yn rheithor Aberporth, 18 Awst 1795, a churad Llandygwydd, 7 Medi 1795. Bu hefyd yn gurad i John Williams, Ystrad Meurig, ym Mlaenporth. Cafodd guradiaeth Llanddewi Aberarth ar gais Eliezer Williams yn 1816, a daliodd hi a rheithoraeth Aberporth hyd ei farw, 28 Chwefror 1847 (claddwyd ym Mlaenporth 4 Mawrth). Enillodd wobr am
THOMAS, THOMAS (1804 - 1877), clerigwr Ganwyd 7 Hydref 1804, mab John Thomas o Lanfihangel-y-Creuddyn, Sir Aberteifi. Cafodd ei addysg yn Ystrad Meurig ac ymaelododd ym Mhrifysgol Rhydychen o Goleg Iesu, 29 Mawrth 1824. Graddiodd yn 1827, ac ar ôl bod yn athro yn Lerpwl am flwyddyn ordeiniwyd ef yn ddiacon gan yr esgob Luxmoore o Lanelwy, 20 Gorffennaf 1828, a'i drwyddedu i Lanfair Caer Einion. Derbyniodd urddau offeiriad, 26
TRAHAEARN ap CARADOG (d. 1081), brenin Gwynedd - Meurig, Griffri, Llywarch, ac Owain. Parhaodd ei ddisgynyddion i lywodraethu Arwystli hyd nes y gwnaeth Gwenwynwyn hi yn rhan o Bowys. Priododd ei ŵyres, Gwladus, ag Owain Gwynedd; mab iddi hi oedd Iorwerth Drwyndwn, tad Llywelyn Fawr.

Search results

73 - 84 of 94 for "Meurig"