Dictionary of Welsh Biography

MAREDUDD ap RHOSER, bardd brodor o Ddeheudir Cymru, y mae'n debyg. Mynnai ' Iolo Morganwg ' ei gysylltu â Meisgyn (Miskin) ym Morgannwg, ond nid oes unrhyw dystiolaeth o blaid hynny. Cadwyd peth o'i farddoniaeth mewn llawysgrifau, ac yn ei phlith awdl serch, awdl foliant gwlad Euas, awdl farwnad Syr Charles Herbert, cywydd i gymodi Wiliam Herbert o Colbrwc â Wiliam Sion ap Rhoser o'r Wernddu, a chywyddau i William Evans
MEURIG (fl. 1210), bardd, a thrysorydd Llandaf Feurig, fel y gwna Enw. F. Yn y Iolo MSS., tt. 622, 638, sonnir am Feurig fel awdur ' Y Cwtta Cyfarwydd ' (yn ôl pob tebyg cynddelw'r gwaith o'r un enw a ysgrifennwyd yn 1445 gan Gwilym Tew ac a geir yn awr yn Hengwrt MS. 34), ' Hanes holl Ynys Prydain,' ' Llyfr Diarhebion,' ' Dosparth Cerdd Dafawd,' ' Theologyddiaeth Gymraig,' a chyfieithiad Cymraeg o Efengyl S. Ioan. Y mae Enwogion Cymru: a
MEURUG, RHYS (d. 1586-7), yswain, achwr, a hanesydd Morgannwg, a dywaid ' Iolo Morganwg ' iddo ei weled yn llyfrgell yr Hafod, Sir Aberteifi. Felly, gellir bwrw ei fod yn un o'r llyfrau a gollwyd pan aeth y llyfrgell honno ar dân yn 1807. Ceir copi a wnaethpwyd tua 1660-80 yn llyfrgell Coleg y Frenhines yn Rhydychen, ac argraffwyd hwnnw gan Syr Thomas Phillipps yn ei wasg breifat ym Middle Hill yn 1825. Cafwyd ail argraffiad, wedi ei olygu gan J. A
MORGAN, OWEN (Morien; 1836? - 1921), newyddiadurwr ac ysgrifennwr ar bynciau amrywiol Guide to the Gorsedd, ac yn y blaen, adlewyrchir dylanwad ffugiadau Iolo Morganwg, ac yn arbennig gysylltiad agos Morien ag Evan Davies (1801 - 1888), Myfyr Morganwg. Ar farwolaeth Myfyr Morganwg, cymerodd Morien y teitl archdderwydd ' fel olynydd iddo. Y mae ei History of Pontypridd and the Rhondda Valleys (Pontypridd, 1903), yn gymysgwch rhyfedd o 'dderwyddiaeth', chwedloniaeth, daearyddiaeth a
MORGAN, RHYS (c. 1700 - c. 1775), bardd a oedd yn byw yn ffermdy Pencraig-nedd ym mhlwyf Llangatwg yng Nglyn Nedd. Y mae'n bosibl, er na ellir profi hynny'n bendant, ei fod yn un o ddisgynyddion Tomas Llywelyn o Rigos. Dywaid ' Iolo Morganwg ' ei fod yn saer, yn wehydd, yn delynor, ac yn bregethwr gyda'r Ymneilltuwyr. Y mae'n weddol sicr ei fod yn aelod yn yr ' Hen Dŷ Cwrdd ' ym Mlaengwrach. Digwydd enw dau ' Rees Morgan ' ymhlith yr
MORGAN, THOMAS REES (1834 - 1897), peiriannydd, gwneuthurwr peiriannau, a dyfeisydd Ganwyd 31 Mawrth 1834, ym Mhenydarren, Merthyr Tydfil. Bu'n gweithio mewn gweithydd haearn nes iddo, yn 10 oed, gael damwain a gollodd iddo ei goes chwith y tu isaf i'r pen-glin. Bu wedyn o dan addysg yn ysgolion John Thomas ('Ieuan Ddu'), Owen Evans, a Taliesin Williams ('Taliesin ab Iolo'); o dan yr olaf dysgodd fathemateg ac elfennau mecaneg. Bu wedyn yn gweithio yn y gweithydd haearn lleol
MORRIS, RICHARD (1703 - 1779), sylfaenydd Cymdeithas y Cymmrodorion Ail fab Morris ap Rhisiart Morris (Morris Prichard) a brawd i Lewis, William, a John Morris. Ganwyd 2 Chwefror 1702/3 yn y Fferem, Llanfihangel Tre'r Beirdd. Bu'n gweithio gyda'i dad, ac y mae gennym restr yn ei law ef ei hunan o gelfi pren a wnaethpwyd ganddo yn y gweithdy yn 15 oed. Yn ôl papurau y diweddar Iolo A. Williams fe aeth Richard i Lundain 1 Awst 1722 a'i frawd Lewis ar y 7 Mai 1723
MORRIS-JONES, Syr JOHN (MORRIS) (1864 - 1929), ysgolhaig, bardd, a beirniad llenyddol 'Gorsedd y Beirdd' - yn Cymru (O.M.E.), 1896, cyhoeddodd bum erthygl ar yr 'Orsedd,' gan gasglu yn ôl y goleuni a oedd ganddo ef ar y pryd mai dyfais beirdd Morgannwg yn y 17eg ganrif oedd hi a'i defodau; ceir hanes darganfod y gwir yn y rhagymadrodd ganddo ef i lyfr G. J. Williams, Iolo Morganwg a Chywyddau'r Ychwanegiad, 1926. Cychwynnodd yn gynnar ar ei ymgyrch i sefydlogi orgraff yr iaith. Bu trafod
MORTIMER, ROGER de (4ydd iarll y Mars ('March'), 4ydd iarll Wlster), (1374 - 1398) bu ei stadau dan warchodaeth faith a gofalus; pan ddaeth i'w oed (1393) yr oedd yn oludog dros ben: 'mawr yw'r cefn, mwy yw'r cyfoeth,' meddai Iolo Goch amdano - y 'cefn' o 40,000 morc o arian, a'r 'cyfoeth' o diroedd eang, gan gynnwys (ymhlith tiroedd eraill) arglwyddiaethau Brynbuga a Chaerllion-ar-Wysg a Dinbych yng Nghymru, a Wigmor a Llwydlo ar y Goror. Ymhelaetha'r croniclydd Adam Usk (gŵr a
NICOLAS, DAFYDD (1705? - 1774), bardd Tybiai T. C. Evans ('Cadrawd') mai ef oedd y gŵr o'r enw hwn a aned yn Llangynwyd yn 1705. Yr oedd yr hen bobl, meddai, yn sôn amdano fel un a fu'n cadw ysgol yn y plwyf. Rhestrai 'Iolo Morganwg' ef ymhlith y llenorion a oedd wedi eu haddysgu eu hunain. Bu'n byw wedi hynny yn Ystrad Dyfodwg, ac efallai yng Nglyncorrwg ac yng Nghwm-gwrach. Y mae'n gwbl bosibl mai ysgolfeistr crwydrad ydoedd yn y
PARRY-WILLIAMS, Syr THOMAS HERBERT (1887 - 1975), awdur ac ysgolhaig lleol o bwys, gan gynnwys Iolo Caernarfon, Tryfanwy ac Eifion Wyn, cyfaill i'w dad. Yma hefyd y dechreuodd gadw cofnodion dyddiadurol moel, arfer deddfol a barhaodd hyd ei oes. O Borthmadog, aeth Parry-Williams yn fyfyriwr i Goleg Prifysgol Cymru Aberystwyth ym 1905. Disgleiriodd yn academaidd dan ofal Edward Anwyl, Athro'r Gymraeg, gan raddio yn 1908 gyda gradd Gymraeg yn y dosbarth cyntaf, y
POWEL, ANTONI (c. 1560 - 1618/9), gŵr bonheddig ac achydd , yn ei law ef. Ond priodolodd ' Iolo Morganwg ' bob math o bethau iddo, megis brut, hanes eisteddfodau, trioedd, hanes beirdd Morgannwg, etc. Mynnai hefyd ei fod yn fardd ac yn un o Undodwyr cynnar y sir. Tebyg mai'r cyfeiriad ato yn llyfr Lewis Dwnn a barodd iddo ei wneuthur yn gymeriad mor amlwg yn yr ysgrifau ffug.

Search results

73 - 84 of 129 for "Iolo"