Dictionary of Welsh Biography

RUSBRIDGE, ROSALIND (1915 - 2004), athrawes ac ymgyrchydd heddwch Rosalind i Abertawe i gymryd swydd fel athrawes glasuron yn Ysgol Merched Glanmor ym Medi 1939. Yng nghanol y mudiad heddwch, daeth yn ysgrifennydd i Heddychwyr Unedig Abertawe, gan werthu Peace News ar y strydoedd a'r traeth, a hi oedd deiliad swyddogol Stondin Heddwch y grŵp ar ddyddiau Sadwrn ym Marchnad Abertawe. Roedd yn un o'r menywod cyntaf i ymuno â'r Peace Pledge Union (PPU) pan agorodd i
SALMON, HARRY MORREY (1891 - 1985), naturiaethwr, cadwraethwr a milwr Iwerddon. Pan ffurfiwyd Catrawd yr RAF yn Chwefror 1942 bu Salmon yn ad-drefnu ac yn hyfforddi'r unedau newydd, ac ym mis Medi fe'i penodwyd yn ddarpar-Bennaeth yr holl unedau a gymerodd ran yn 'Operation Torch', goresgyniad Gogledd Affrica, gan gyrraedd Algeria ar 12 Tachwedd. Ar ôl i'r ymladd yng Ngogledd Affrica ddod i ben cymerodd ei unedau ran yn ymgyrch yr Eidal ac wedyn yng Ngwlad Groeg, a
SALUSBURY family Rug, , i gyhoeddi gwrthryfel yn erbyn gweinidogion y frenhines. Lladdwyd Owen yn ystod yr helynt a chladdwyd ef ym mynwent S. Clement Danes, Llundain; ond wedi tymor byr yng ngharchar a thalu dirwy o £40 rhyddhawyd John cyn mis Medi 1601. Bu farw Syr Robert Salusbury yn 1603, a'i fab hynaf a'r aer, John Salusbury, yn ddiblant, yn fuan ar ei ôl yn 1607/8. Daeth stad Rug, felly, i feddiant WILLIAM
SALUSBURY, THOMAS (1561 - 1586), cynllwynwr cynllwynwyr eraill gerbron llys arbennig yn Westminster, 13 Medi, lle y cafwyd Salusbury yn euog o'r bwriad i gyhoeddi gwrthryfel yn sir Ddinbych pe llwyddasai cynllwyn Babington. Gwadai'n gryf, fodd bynnag, ei fod yn chwenychu lladd Elisabeth. Dienyddiwyd ef 21 Medi, er mawr loes a dychryn i'w deulu ac eraill o'i gydnabod yn sir Ddinbych. Priododd Salusbury, pan yn 10 oed, Margaret, merch i drydydd gwr ei
SALUSBURY, Syr THOMAS (1612 - 1643), bardd ac uchelwr Ganwyd 6 Mawrth 1612, mab hynaf Syr Henry Salusbury, Llewenni, y barwnig 1af, a Hester, merch Syr Thomas Myddelton. Ymaelododd yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, ond ni chymerodd radd. Aeth i'r Inner Temple i astudio'r gyfraith, Tachwedd 1631, ond pan bu farw'i dad, 2 Awst 1632, dychwelodd i Lewenni i ofalu am y stad. Etholwyd ef yn fwrdais o dref Dinbych, 10 Medi 1632, ac yn henadur, 1634-8 a 1639, a
SAMUEL, CHRISTMAS (1674 - 1764), gweinidog Annibynnol weinidogaeth ym Mhanteg yn 1707, cydnabuwyd Christmas Samuel yn weinidog (heb urddau) ar yr achos. Bu llwyddiant mawr ar ei waith. Yn ei adroddiad o'i ymweliad â Llanegwad yn 1710, galwodd yr archddiacon Tenison ar y plwyfolion i ymwregysu i atal cynnydd yr achos llewyrchus ym Mhanteg. Ar 23 Medi 1711, derbyniodd Christmas Samuel alwad oddi wrth aelodau o bum plwyf i fod yn weinidog Panteg. Urddwyd ef yr un
SAMUEL, WYNNE ISLWYN (1912 - 1989), swyddog llywodraeth leol, gweithredwr a threfnydd Plaid Cymru cyhoeddus mawr i wrthwynebu gorfodaeth filwrol. Bu Samuel ei hun ac Arthur Horner, arweinydd nodedig y glowyr, yn annerch y cyfarfod hwn yn rymus. Diswyddwyd ef o'i swydd yn Abertawe ym 1940 fel canlyniad i'w benderfyniad i wrthod llofnodi datganiad yn mynegi ei gefnogaeth lwyr i'r Ail Ryfel Byd. Fel canlyniad ymddangosodd o flaen Tribiwnlys Gwrthwynebwyr Cydwybodol De Cymru ym mis Medi 1940 ac wedyn
SAMWELL, DAVID (1751 - 1798), meddyg yn y llynges, a bardd gyfrannodd at ddiboblogaeth sylweddol ymysg y bobl Frodorol. Parhaodd i weithredu fel meddyg yn y llynges o 1780 hyd 1796, gan wasnaethu mewn tua saith o longau rhyfel. Yn niwedd ei oes bu'n feddyg yn gofalu am garcharorion rhyfel Prydeinig yn Versailles. Dychwelodd i Lundain o Baris ym mis Medi 1798, bu farw yn ei gartref yn Fetter Lane, Llundain, ar 23 Tachwedd y flwyddyn honno, a chladdwyd ef ym mynwent
SAUNDERS, DAVID (1831 - 1892), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, pregethwr huawdl Princes Road; ond yn 1868 symudodd i Abercarn, sir Fynwy. Trodd ei wyneb i'r Triniti, Abertawe, yn 1873, ac yno y gorffennodd ei rawd. Bu farw 14 Hydref 1892. Etholwyd ef yn llywydd y gymanfa gyffredinol yn 1877, ac yn llywydd cymdeithasfa'r De yn 1880. Yr oedd yn un o brif hyrwyddwyr y gynhadledd yn Aberystwyth (22 Medi 1880) i drafod pwnc addysg ganolraddol yng Nghymru. Yn ei gyfundeb ef ei hunan
SAUNDERS, DAVID (Dafydd Glan Teifi; 1769 - 1840), gweinidog gyda'r Bedyddwyr, bardd, a llenor yntau yng nghapel Seion, 12 Medi 1837, yn 10 mis oed; (2), 9 Mehefin 1829, Catherine Joseph, gwraig weddw arall, o Ferthyr Tydfil (bu farw 1841?). Y mae ei ewyllys (dyddiwyd 29 Mawrth 1838), profwyd 30 Mawrth 1840), yn sôn am dai o'i eiddo yn Merthyr Tydfil, ac yn cyfeirio at ei wraig Catherine, ei frawd John, ei fab Thomas ('who is missing and reputed to be dead'), ei chwiorydd Mary, Sarah, Elinor
SHANKLAND, THOMAS (1858 - 1927), llyfryddwr a hanesydd safonol oedd 16 ysgrif yn Seren Gomer (Medi 1900 - Ionawr 1904) fel adolygiad ar Ddiwygwyr Cymru Beriah Evans, ysgrifau a ddadlennodd gyfoeth trysorau llyfrgell Palas Lambeth ar hanes crefyddol Cymru, ac a gyhoeddai fod hanesydd manwl wyddonol wrth y gwaith. Yn 1904 gwahoddwyd ef i Fangor i arolygu llyfrgell Gymraeg Coleg y Brifysgol, ac yn 1905 dechreuodd ar ei waith o ddosbarthu a threfnu, casglu a
SHORT, THOMAS VOWLER (1790 - 1872), esgob Llanelwy Ganwyd yn Dawlish, 16 Medi 1790, yn fab i'r archddiacon William Short. O ysgolion Exeter a Westminster, aeth i Goleg Eglwys Crist yn Rhydychen; graddiodd (â ' double first') yn 1813; bu'n gymrawd o'i goleg ac yn ddarlithydd a swyddog yno hyd 1823. Bu wedyn â gofal rhes o blwyfi arno, hyd ei ethol yn esgob Ynys Manaw yn 1841. Symudwyd ef i esgobaeth Llanelwy yn 1846. Ymddeolodd, 8 Ionawr 1870, a

Search results

721 - 732 of 894 for "Medi"