Dictionary of Welsh Biography

THOMAS, DAVID JOHN (Afan; 1881 - 1928), cerddor Ganwyd 15 Ebrill 1881 yng Nghwmafan, Morgannwg, yn fab i Evan Thomas (arweinydd côr) a'i briod (a oedd yn gantores ac yn ferch i Dafydd Nicholas, yntau'n gerddor gwybodus). Yn ifanc fe ddysgodd ganu'r ffidil a'r piano, ac yn ddiweddarach yr organ yn un o eglwysi Bournemouth ac yn eglwys gadeiriol Llandaf. Cafodd lawer athro cerddorol, yn eu plith Dr. Joseph Parry yng Ngholeg y Brifysgol, Caerdydd
THOMAS, DEWI-PRYS (1916 - 1985), pensaer yna eu dychwelyd i'w gwelyau am 4 o'r gloch y bore. Bu'n darlledu'n gyson gyda'r BBC a pherfformio ar lwyfan yn y cyfnod hwn hefyd gan actio'r Brenin Creon yn Antigone. Creodd ddarluniau ar gyfer siacedi llwch nofel T. Rowland Hughes, O Law i Law (1943) a'i gerddi Caneuon Siôn (1943); Hunangofiant Tomi gan E. Tegla Davies (1947); a llyfryn Gwynfor Evans, Havoc in Wales; the War Office demands (1947
THOMAS, FRANCIS (Crythwr Dall o Geredigion; 1726 - 1796) Ganwyd yn Llanwennog, Sir Aberteifi. Pan oedd yn 5 mlwydd oed collodd ei olwg, ond ar waethaf hyn meistrolodd ganu'r ffidil ac enillai ei fywoliaeth fel datgeiniad mewn partïon a chynulliadau o'r fath. Yr oedd hefyd yn fardd da, a dysgodd y gelfyddyd gan Dafydd Llwyd, Brynllefrith, a chopïwyd ei gerddi drosto gan Siôn Llwyd, taid y Parch. D. Lloyd Isaac. Canai yn Gymraeg ac yn Saesneg, a
THOMAS, HELEN WYN (1966 - 1989), actifydd heddwch Dafydd Iwan gân er cof iddi, 'Cân i Helen'. Yn 2019, roedd Helen Thomas yn un o bump o fenywod ar restr fer i'w coffáu gan y cerflun cyntaf yng Nghymru o fenyw wrth ei henw.
THOMAS, IFOR (1877 - 1918), daearegwr ac arolygydd ysgolion Ganwyd yn Commercial Place, Glanaman, Sir Gaerfyrddin, 24 Tachwedd 1877, yn fab i Dafydd Thomas ('Trumor '; 1844 - 1916) a'i wraig Margaret. Yr oedd ei dad, a oedd y löwr yng nglofa Gelliceidrim, Cwm Aman, yn fardd a hanesydd lleol, ac yn ohebydd cyson i'r wasg newyddiadurol Gymraeg. Cyhoeddwyd ei draethawd arobryn Hen Gymeriadau Plwyf y Betws yn 1894 (ail argr., 1912). Addysgwyd Ifor Thomas yn
THOMAS, JENKIN (Siencyn Pen-hydd; 1746 - 1807), pregethwr Methodistaidd Ganwyd 16 Medi 1746, mab Thomas Rees, Pen-hydd Fawr, Margam, Sir Forgannwg. Cafodd argyhoeddiad o dan weinidogaeth Evan Dafydd Evan, Ty'r-clai, a daeth o dan ddylanwad William Davies, curad Methodistaidd Castell Nedd. Ymunodd â'r gynulleidfa yng nghapel y Gyfylchi, a dechreuodd bregethu yn seiadau'r cylch. Priododd Catherine, merch John Lewis, Llanfihangel Ynys Afan, ac aeth i fyw i Aberafan am
THOMAS, JOHN (1730 - 1804?), gweinidog gyda'r Annibynwyr, ac emynydd; Howel Harris yn pregethu yn nhy Sieffre Dafydd, Llanddeusant (1745), ysgytiwyd ei holl anianawd ysbrydol. Yn 15 oed aeth yn was yn nhy Griffith Jones yn Llanddowror, a bu yno am ddwy flynedd; ond ni chefnogai Griffith Jones ei awydd at bregethu. Eithr rhoes Howel Harris ysgol yn rhad iddo yn Nhrefeca; yno ymroes i fynychu seiadau a chyfarfodydd crefyddol, ac i gynghori. Bu am nifer o flynyddoedd yn
THOMAS, JOHN (Siôn Wyn o Eifion; 1786 - 1859), bardd , prifathro ysgol Bangor. Am awdl ar y testun 'Yr Adgyfodiad' y gofynnid, ond ysgrifennodd 'Siôn Wyn' gân ar fesur rhydd a chafodd ei geryddu gan y beirniad 'Dafydd Ddu' (Golud yr Oes, ii, 160). Un tyner ac addfwyn oedd 'Siôn Wyn,' fel y gellid disgwyl i un a dreuliodd ei oes mewn neilltuaeth fod, ac oblegid hynny y mae yn ei emynau rai sydd yn addas iawn ar gyfer plant, fel 'Mawl Plentyn' (Gwaith Barddonol
THOMAS, JOHN (1821 - 1892), gweinidog gyda'r Annibynwyr, gwleidyddwr, a hanesydd grydd at un Dafydd Llwyd. Aeth wedyn oddi cartref i chwilio am waith a theithiodd rannau o Feirion, eithr seithug fu'r siwrnai. Yna aeth i Lerpwl a chafodd waith am rai misoedd, a derbyniwyd ef yn aelod eglwysig yn eglwys Bedford Street (Methodistiaid Calfinaidd). Pan ddychwelodd i Fangor yr oedd y wlad yn ferw gan y mudiad dirwestol a chymerth yntau ran ynddo; ynglyn â'r mudiad hwn y traddododd ei
THOMAS, RACHEL (1905 - 1995), actores bygythiad o du llongau tanfor lluoedd yr Almaen yn ystod blynyddoedd cynnar yr Ail Ryfel Byd, methodd â theithio i America i fynychu prawf sgrin. Wrth i gyfrwng y teledu feithrin cynulleidfa ffyddlon o ganol y 1950au ymlaen, fe'i gwelid yn gyson ar y sgrin fach mewn cynyrchiadau Saesneg a Chymraeg. Ymddangosodd mewn dramâu megis Y Dieithryn (awdur D.T. Davies, cynh. Dafydd Gruffydd, BBC, 1957), After the
THOMAS, RHYS (1720? - 1790), argraffydd Grist (Dafydd Wiliam, Llandeilo Fach). Bu'n cydweithio â John Ross am gyfnod yn 1763. O 1764 hyd 1771 yr oedd ganddo wasg yn Llanymddyfri, â'i frawd DANIEL THOMAS yn ei gynorthwyo yn y lle hwnnw. (Ymddengys i Daniel Thomas barhau i argraffu hyd 1773; sylwer, fodd bynnag, fod ei enw ef ac enw ei frawd Rhys yn cael eu rhoddi fel argraffwyr Dissertation on the Welsh Language, gwaith John Walters, a
THOMAS, ROBERT (Ap Vychan; 1809 - 1880), gweinidog ac athro diwinyddiaeth gyda'r Annibynwyr, bardd a llenor Ganwyd yn y Tŷ Coch, Pennantlliw Bach, Llanuwchllyn, 11 Awst 1809, y trydydd o ddeg o blant; ei dad, DAFYDD THOMAS ('Dewi ap Didymus'; 1782 - 1863), o blwyf Llangower, a'i fam yn ferch y Tŷ Coch. Yr oedd Dafydd Thomas yn ŵr o athrylith ac wedi diwyllio'i hun ymhell y tu hwnt i'r cyffredin; ceir emynau o'i waith yn Caniedydd yr Annibynwyr; ymddangosodd peth o'i waith yn Cymru (O.M.E.), iv, a

Search results

661 - 672 of 745 for "Dic Siôn Dafydd"