Dictionary of Welsh Biography

LEWIS, EVAN (1818 - 1901), deon Bangor aelod o deulu hynod ddiddorol yn herwydd ei gysylltiadau â Mudiad Rhydychen. Enw ei dad oedd EVAN LEWIS, o Lanilar (un o deulu tiriog Lewisiaid Dinas Cerdin). Yr oedd gan hwnnw frawd hŷn, DAVID LEWIS (1778 - 1859), a aned yn Llanddeiniol (Ceredigion), ac a aeth o ysgol Ystrad Meurig i Magdalen Hall, Rhydychen (1807), lle y graddiodd yn 1812 (cymerth radd D.D. yn 1826); bu'n gwasnaethu plwyfi yn
LEWIS, THOMAS (1837 - 1892), athro gyda'r Annibynwyr Ganwyd yn 1837 ym Mydroilyn, Sir Aberteifi. Addysgwyd ef yn Ystrad Meurig. Bu'n cadw ysgol am gyfnod yng Nghrugybar. Yn 1862 aeth i Goleg Caerfyrddin; yn 1864 cymerth ofal ysgol Parc-y-felfet, ac wedi tair blynedd yno aeth i Manchester College ac enillodd radd B.A. gydag anrhydedd yn y dosbarth blaenaf. Yna aeth i Gaerdydd i gadw ysgol uwchradd, a bu'n rithriadol lwyddiannus yn y gwaith. Yn 1874
LLOYD family Dolobran, ap Ririd yn rheithiwr ym Mechain Uchcoed yn 1292. Cymysglyd iawn yw canghennau uchaf yr ach, a rhoddir Gwladys ferch ac aeres Rhiryd ap Cynfrig Efell o Lwydiarth yn wraig i Riryd ac i'w fab Celynin. Yn ôl Dwnn, mam Celynin oedd Gwladys ferch Maredudd ap Rhydderch o Dewdwr Mawr. Rhoddir Gwenllian ferch Adda ap Meurig ap Pasgen hefyd yn wraig i Gelynin ac i'w fab EINION. Dichon mai'r un Adda ap
LLOYD, EDWARD (c. 1570 - 1648?) Llwyn-y-maen, aelod o nifer o deuluoedd o hen dras Cymreig yng ngogledd-ddwyrain Powys (ac yn perthyn yn agos i'w gilydd) a oedd yn wrthwynebol i'r Diwygiad Protestannaidd. Bu ei hen gyndad, MEURIG LLWYD, y gŵr y cafwyd ŷ cyfenw oddi wrtho, yn ymladd yn y rhyfeloedd yn Ffrainc yn rhan olaf y Canol Oesoedd; cafodd ef Lwyn-y-maen trwy briodi aeres llinach Einion Efell (bu farw 1196) o'r lle hwnnw - blaguryn
LLOYD, VAUGHAN (1736 - 1817), cadfridog Ganwyd yn Ffos-y-bleiddiaid (gerllaw Ystrad Meurig), 17 Ionawr 1736, yn fab ieuengaf i John Lloyd a'i wraig Mary (Phillips, o Sir Benfro); ar y teulu, gweler Some family records … of the Lloyds, gan Lloyd-Theakston a Davies, mynegai - symudasant o Ffos-y-bleiddiaid i Mabws ym mhlwyf Llanrhystyd. Ymunodd Vaughan Lloyd â'r magnelwyr; yr oedd ym mrwydr enwog Minden (1759), yn y garsiwn a lwyddodd i
LLYWELYN ap GRUFFYDD (d. 1317) defnyddio i bwrpasoedd teulu Despenser a gorfu i Lywelyn ddioddef oblegid eu gwanc hwy. Cymerwyd meddiant o'i stadau a daethpwyd ag yntau i Gaerdydd lle y gorfu iddo ddioddef marw fel bradwr. Yn ddiweddarach yr oedd llofruddio Llywelyn Bren yn un o'r cyhuddiadau a ddygwyd yn erbyn tylwyth Despenser. Pan gollodd Edward II ei orsedd cafodd meibion Llywelyn Bren - Gruffydd, John, Meurig, Roger, William, a
LLYWELYN GOCH ap MEURIG HEN (fl. c. 1360-90)
MEURIG (fl. 1210), bardd, a thrysorydd Llandaf Ceir prawf o gyfnod ei flodeuo yn y De Principis Instruction (dist. iii, cap. 28) gan Gerallt Gymro. Yno ceir hanes am fardd a milwr yn ymddangos i Feurig mewn gweledigaeth ac yn ei herio i gwpláu pennill a ragddywedai am yr 'interdict' a osodwyd gan y pab ar Loegr yn amser y brenin John. Dywed Gerallt mai brodor o Forgannwg oedd Meurig (Mauricius) a'i fod yn frawd i Glement, abad Castell Nedd. Y
MEURIG ab IDWAL FOEL (d. 986) mab ieuengaf Idwal Foel. Gan iddo farw yr un flwyddyn â'i nai, Cadwallon, brenin Gwynedd, y mae'n debyg na fu erioed yn frenin ei hunan; eithr cadwyd llinach Rhodri Fawr yng Ngwynedd trwy ei ddisgynyddion ef - gweler Idwal ap Meurig.
MEURIG EBRILL - see DAVIES, MORRIS
MEURIG GLAN MAWDDACH - see DAVIES, MORGAN
MEURIG LLWYD Llwyn-y-maen - see LLOYD, EDWARD

Search results

49 - 60 of 94 for "Meurig"