Dictionary of Welsh Biography

NICHOLL, JOHN (1797 - 1853) dros Gaerdydd yn y Senedd ddiwygiedig gyntaf ar ôl pasio'r ' Reform Act,' a chadwodd y sedd hyd 1852. Daliodd amryw swyddi. Bu'n Arglwydd y Trysorlys am ychydig fisoedd yn 1835, yn ' Master of the Faculties,' ac yn farnwr llys ewyllysiau archesgobaeth Caergaint o 1838 hyd 1841; dewiswyd ef yn ' Judge Advocate-General ' ym mis Medi 1841, pryd y daeth yn aelod o'r Cyfrin Gyngor; yr oedd yn
NOAKES, GEORGE (1924 - 2008), Archesgob Cymru Ganwyd George Noakes 13 Medi 1924 ym Mhenygaer, Bwlchyllan, Ceredigion, un o dri phlentyn Elizabeth Mary (gynt Lewis), a siaradai Gymraeg, a David John Noakes, glöwr, ac yna ffermwr, o dde Sir Benfro Saesneg, magwraeth a roddodd iddo ddwyieithrwydd naturiol a diymdrech a'i gwnaeth yn bregethwr deniadol a rhugl yn y ddwy iaith. Yn blentyn mynychai eglwys plwyf Nantcwnlle yn y bore a chapel y
NOWELL, THOMAS (1730? - 1801), pennaeth S. Mary Hall ac athro hanes 23 Medi 1801, 'yn 73 oed' meddid - fe welir nad yw hyn yn cytuno â chofnod ei ymaelodi. Yr oedd yn Dori rhonc, ac am hynny'n gymeradwy iawn gan Samuel Johnson. Yr oedd hefyd yn wrth-Fethodist cryf, a chymerth ran yn y ddadl yn erbyn Syr Richard Hill pan ymosododd hwnnw (yn ei Pietas Oxoniensis, 1768 - cyfieithiad Cymraeg, Duwioldeb Rhydychain, 1769, o waith John Thomas o Lanfihangel-Aberbythych) ar
OLIVER(S), THOMAS (1725 - 1799), pregethwr gyda'r Wesleaid Ganwyd yn Nhregynon, Maldwyn, yn 1725 (bedyddiwyd 8 Medi). Prentisiwyd ef yn grydd, a chrwydrai'r wlad gan ddilyn ei grefft. Argyhoeddwyd ef gan Whitefield, ym Mryste, ond â'r Wesleaid yr ymunodd. Yn 1753 dewisodd John Wesley ef yn bregethwr teithiol, a bu'n teithio am 22 mlynedd. Yn 1775 penododd Wesley ef yn arolygydd ei wasg yn Llundain, ond bu'n rhaid ei ddiswyddo yn 1789 am na wnâi'r gwaith
OULTON, WILFRID EWART (1911 - 1997), swyddog RAF ef oedd pencampwr sboncen yr RAF am 1938-39. Pan ddechreuodd y rhyfel ym Medi 1939 roedd Oulton yn brif swyddog 'C Flight', Sgwadron 217, wedi ei leoli yn RAF Carew Cheriton yn Sir Benfro, ond cafodd ei secondio'n fuan i'r Weinyddiaeth Gynhyrchu Awyrennau i drefnu hyfforddiant llywio. Cafodd ei enwi mewn adroddiadau yn Chwefror 1940 a'i ddyrchafu'n asgell-gomander ym Mawrth 1941. Yn Ebrill 1943
OWAIN GLYNDWR (c. 1354 - 1416), 'Tywysog Cymru' wedi cwymp Llywelyn II. Ar 16 Medi 1400, mewn cydweithrediad â nifer o'i berthynasau, ymosododd Owain ar Ruthyn. Dilynwyd hyn gan ymosodiadau ar fwrdeisdrefi eraill yn y gymdogaeth ac wedi hynny; y mae'r cofnodion hanesyddol yn rhyfeddol o ddisôn am ei symudiadau. Yn y cyfamser cymerodd ei gefndyr (gweler Tudur) yr arweiniad i'w dwylo eu hunain, ond yn haf 1401, fodd bynnag, daw Owain i'r amlwg
OWEN family Gefn-hafodau, Glangynwydd, Glansevern, Llangurig gadeirydd ustusiaid y sir); o 1803 hyd ei farw, yn ddiblant, 18 Hydref 1816, ef oedd ail brif swyddog y ' Montgomeryshire Yeomanry Cavalry.' Yn Glansevern yr oedd ei gartref, oblegid gwerthwyd Cefn-hafodau. (b) DAVID OWEN. Bedyddiwyd yn eglwys Aberriw ar y 16 Medi 1754. Disgrifiwyd y tad yn ' gent. of Keel ' (Cil) ac yr oedd gan y teulu lawer o eiddo yn yr ardal. Bu yn ysgol ei ewythr yn Warrington cyn
OWEN, ANEURIN (1792 - 1851), hanesydd ac ysgolhaig Cymreig a golygydd cyfreithiau Hywel Dda welsai. Cyhoeddwyd ei 'Catalogue of Welsh Manuscripts, etc., in North Wales' yng nghyfrol ii, rhan iv, Transactions of the Cymmrodorion or Metropolitan Cambrian Institution (London, 1843); cawsai'r catalog hwn y wobr gyntaf yn eisteddfod y Cymmrodorion a gynhaliwyd yn y Trallwng, 8 Medi 1824. Rhoddwyd yr ail wobr i Angharad Llwyd am gatalog cyffelyb; cyhoeddasid hwnnw eisoes yn 1828 yng nghyfrol ii y
OWEN, DAVID (Brutus; 1795 - 1866), golygydd a llenor Coed (ibid., Medi 1863-Rhagfyr 1865), a gyhoeddwyd hefyd ar wahân yn 1876 a 1896.
OWEN, GORONWY (1723 - 1769), clerigwr a bardd Edward Bennet, a'i gynorthwywr Humphrey Jones, tyfodd yn ysgolhaig clasurol. Ar 20 Medi 1741 apeliodd at Owen Meyrick Bodorgan, un o ymddiriedolwyr 'Elusen Lewis,' am ysgoloriaeth i Goleg Iesu, Rhydychen, ac ar 3 Mehefin 1742 derbyniwyd ef yno fel 'servitor,' a chael ymaelodi fel aelod o'r brifysgol ar yr un dyddiad. Arhosodd ei enw ar y llyfrau (gyda bylchau) tan fis Mawrth 1748, ond ni thrigiannodd
OWEN, Syr GORONWY (1881 - 1963), gwleidydd genedlaethol yn 1931. Ef oedd chwip y Blaid Ryddfrydol rhwng 1926 ac 1931 a daliodd swydd Comptroller of the Household ac yr oedd yn brif chwip y Rhyddfrydwyr yn ystod Medi a Hydref 1931. Gorchfygwyd ef gan Goronwy Roberts (Llafur) yn etholiad cyffredinol 1945, a dewisodd beidio â sefyll fel ymgeisydd ar ôl hynny. Yr oedd yn ddirprwy raglaw Sir Gaernarfon yn 1936 ac yn aelod o'r cyngor sir am flynyddoedd
OWEN, GWILYM (1880 - 1940), gwyddonydd ac athro anianeg yng ngholeg y brifysgol yn Aberystwyth yn Aberystwyth. Etholwyd ef yn is-brifathro yn 1932 ac ar ôl ymneilltuad Syr Henry Stuart Jones yn gynnar yn 1934, bu am flwyddyn yn brifathro gweithredol ac yna yn is-brifathro drachefn hyd 1936. Ym Medi y flwyddyn honno trawyd ef yn sydyn gan afiechyd poenus, a bu raid iddo ymadael yn llwyr â'i waith yn y coleg. Yng Nghaergrawnt, ac wedi hynny yn Lerpwl, gwnaeth amryw ymchwiliadau pwysig ar

Search results

565 - 576 of 894 for "Medi"