Dictionary of Welsh Biography

BRERETON, ANDREW (neu HENRY) JONES (Andreas o Fôn; 1827 - 1885), llenor Ganed 11 Medi 1827 yn Lerpwl, a bu mewn busnes yno ac wedyn yn yr Wyddgrug fel bragwr. Sgrifennai i'r cylchgronau, dilynai'r eisteddfod, ac efo a olygodd gyfrol cyfansoddiadau eisteddfod Cymreigyddion yr Wyddgrug (1851). Yn 1878 cynigiwyd tysteb genedlaethol iddo, eithr mynnodd yn hytrach i'r arian gael eu rhoi i Goleg Aberystwyth at ysgoloriaeth.
BROOKE, Dâm BARBARA MURIEL (Barwnes Brooke o Ystradfellte), (1908 - 2000), gwleidydd ffyddlon i'w gilydd ac wedi'u huno gan ffydd Gristnogol ddofn iawn. Arhosodd Barbara Brooke yn Mildenhall, gan symud i dy o'r enw Romans Halt. Yr oedd ganddi un ymgyrch bach arall i'w gwblhau a hwnnw oedd sicrhau neuadd pentref i Mildenhall. Bu farw yng nghartref preswyl Highfield ym Marlborough, swydd Wiltshire ar 1 Medi 2000 gan adael stad o £473,318. Ganwyd i Henry a Barbara Brooke ddau fab a dwy
BROUGHTON family Marchwiel, Gwyddelod yn 1641; daeth â'i gatrawd yn ôl i Gaer, Ionawr 1644, i ymladd yn erbyn y Pengryniaid ac fe'i gwnaethpwyd yn rheolwr tref Amwythig (18 Awst 1644). Cymerwyd ef yn garcharor ym mrwydr Trefaldwyn (17 Medi 1644), eithr fe'i gollyngwyd yn rhydd a bu'n gwasanaethu ar ôl hynny (yn 1645) gyda'r brenhinwyr yng Ngogledd Cymru. Arweiniodd WILLIAM BROUGHTON, trydydd mab Morgan Broughton, y cant a hanner o
BRUCE, MORYS GEORGE LYNDHURST (4ydd Barwn Aberdâr), (1919 - 2005), gwleidydd a dyn chwaraeon Beiblaidd i blant. Bu farw mam Bruce 8 Medi 1950. Ailbriododd ei dad 12 Medi 1957 ond cafodd ei ladd mewn damwain car ar ei fis mêl yn Iwgoslafia ar 4 Hydref. Claddwyd ef yn Aberpennar, Sir Forgannwg ar 8 Hydref 1957. Cymerodd yr Arglwydd Aberdâr newydd ei sedd ar feinciau'r Ceidwadwyr yn Nhy'r Arglwyddi ar 5 Chwefror 1958, gan roi ei gyfraniad cyntaf ar 5 Mawrth, yn ystod y ddadl ar y papur gwyn yn
BRYAN, ROBERT (1858 - 1920), bardd a cherddor Ganwyd 6 Medi 1858 yn Camddwr, Llanarmon yn Ial, sir Ddinbych, mab Edward ac Elinor Bryan. Bu'n ddisgybl ac yn ddisgybl-athro yn Ysgol Frutanaidd Wrecsam. Aeth i Goleg Normal Bangor ac oddi yno yn athro i'r Tŷ-gwyn-ar-Daf, Corwen, a Thalsarn, Sir Gaernarfon. Bu am dymor yng Ngholeg Aberystwyth ac aeth oddi yno i Rydychen, ond cyn cymryd ei arholiadau terfynol am raddau B.A. a Mus. Bac. yn 1893
BRYN-JONES, DELME (1934 - 2001), canwr opera Aberystwyth gyda'r hyfforddwr llais enwog Redvers Llewelyn. Bu hyn yn baratoad ar gyfer Ysgol Gerdd y Guildhall yn Llundain, lle'r aeth ym Medi 1959, gan astudio am flwyddyn yn unig cyn defnyddio ysgoloriaeth arobryn i barhau ei astudiaethau yn Academi Gerddoriaeth Fienna. Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf fel canwr opera proffesiynol gyda'r New Opera Company yn The Sofa gan Elizabeth Maconchy. Canodd yn
BULKELEY, WILLIAM (1691 - 1760), sgwïer a dyddiadurwr O Frynddu, Môn. Ganwyd 4 Tachwedd 1691. Dau ddyddiadur sydd ar gael, un yn ymestyn o 30 Mawrth 1734 i 8 Mehefin 1743; y llall o 1 Awst 1747 i 28 Medi 1760. Y maent yn fwnglawdd o wybodaeth am Fôn, yn enwedig cwmwd Talybolion : materion teuluol, arferion cymdeithasol, trefniadau eglwysig. Llawn o ragfarnau rhyfedd hefyd; beirniadaeth lem ar bregethu rheithor Llanfechell er bod hwnnw'n dipyn o
BURTON, IAN HAMILTON (Archimandriad Barnabas) (1915 - 1996), offeiriad Uniongred Ganwyd Ian Burton ar 3 Medi 1915 ym Mhennal, Sir Feirionnydd, yr ail o bedwar o blant Peter Jones Burton (1883-1956), saer maen, a'i wraig Margaret (g. Latham, 1878). Cymraeg oedd ei iaith gyntaf, ac ni siaradai fawr ddim Saesneg yn ei flynyddoedd cynnar. Mynychodd ysgol y pentref, cyn ennill ysgoloriaeth i Ysgol Ramadeg Tywyn. Yn dilyn anghydfod gyda'r rheithor ynghylch glanhau'r eglwys
BURTON, URIAH, 'Big Just' (c.1926 - 1986), ymladdwr dyrnau noeth ac actifydd cyhoeddusrwydd i'w ymgyrch dros heddwch yn Iwerddon. Ar 24 Chwefror 1979, wrth i Uriah baratoi i wneud taith gerdded arall, cyhoeddodd y Belfast Telegraph adroddiad yn dweud ei fod yn cynnig camu i'r cylch paffio ac wynebu unrhyw un a wrthwynebai ei theorïau heddwch. Mae'n debyg i Uriah ychwanegu na fyddai'n ymosod, dim ond ei amddiffyn ei hun. Ddwy flynedd wedyn, ar 25 Medi 1981, adroddodd y Manchester
CAMPBELL, RACHEL ELIZABETH (1934 - 2017), athrawes a gweithredydd cymunedol â llawer o fywydau ac ysbrydoli nifer fawr o bobl. Fe'i disgrifiwyd gan Brif Weinidog Cymru Carwyn Jones fel 'gwir arloeswraig' ac 'ysbrydoliaeth i bobl ddu eraill a lleiafrifoedd ethnig'. Yn 2019 cynhaliodd BBC Cymru bleidlais gyhoeddus i benderfynu pwy ddylai gael ei chynrychioli gan y cerflun cyntaf yng Nghaerdydd o fenyw wedi ei henwi, a Betty Campbell a ddaeth ar y brig. Ym Medi 2021
CARTER, HUGH (1784 - 1855), gweinidog Wesleaidd Cymreig Ganwyd 15 Mehefin 1784. Dechreuodd bregethu yn 1802, derbyniwyd ef i'r weinidogaeth yn 1805, a theithiodd yng Nghymru hyd onid aeth drosodd i'r gwaith Seisnig yn 1816. Aeth yn uwchrif yn 1854, a bu farw yn Northwich 8 Medi 1855. Ef oedd y cenhadwr Cymraeg cyntaf a benodwyd i Fanceinion; ef hefyd a oedd yn gyfrifol yn bennaf am godi'r capel Wesle Cymraeg cyntaf yn Llundain; ac erys ei lythyrau yn
CATRIN (KATHERYN) o'r BERAIN (Mam Cymru; 1534/5 - 1591) un adeg trefnwyd priodas i gymryd lle rhwng Jane (merch Catrin a Maurice Wynn) a Simon (ganwyd 1570), mab Edward Thelwall pedwerydd gŵr Catrin. Yn 1585-6 ganwyd merch i Thomas Salusbury (cyntaf-anedig Catrin) a Margaret ei wraig, eithr ym mis Medi 1586 dienyddiwyd y tad am deyrnfradwriaeth - oherwydd fod iddo gyfran yn y Babington Plot - ac anfonwyd comisiwn i Gymru i edrych i mewn i'w ystad, etc

Search results

37 - 48 of 894 for "Medi"