Dictionary of Welsh Biography

LLWYD, HARRI (d. 1799), pregethwr cynorthwyol Wesleaidd Erys manylion ei hanes cynnar o hyd yn ddirgelwch. Dywaid iddo gael ei argyhoeddi o bechod dan weinidogaeth Dafydd Jones (nai Griffith Jones, Llanddowror?) yng nghapel anwes Llanlluan; dyfnhawyd yr argyhoeddiad gan bregethu Howel Harris, a daeth i'r goleuni llawn tua mis Awst 1743 - un o'r ychydig ddyddiadau gweddol sicr yn ei hanes cynnar. Bu'n pregethu'n gynorthwyol gyda'r Wesleaid o tua 1746
LLWYD, HUW (Huw Llwyd o Gynfal; 1568? - 1630?), milwr a bardd Yn byw yn Cynfal Fawr, plwyf Maentwrog, Sir Feirionnydd. Enw ei dad oedd Dafydd Llwyd ap Howel ap Rhys ac yr oedd iddo frawd Owen; gwyddys i Huw ac Owen brynu llawer o dir yn yr ardal. Bu'n brwydro yn Ffrainc a Holand mewn catrawd Gymreig a ymladdai yn erbyn lluoedd Sbaen. Tybir mai ef a adeiladodd y Cynfal presennol; disgrifir y tŷ yn fanwl o ran ei du mewn a'i du allan gan y bardd Huw Machno c
LLWYD, RICHARD (Bard of Snowdon; 1752 - 1835) tiriog Gogledd Cymru, bu'n help i gael cymorth ariannol (o'r 'Royal Literary Fund,' etc.) i David Thomas ('Dafydd Ddu Eryri'), Richard Robert Jones ('Dic Aberdaron'), a Jonathan Hughes, Llangollen. Priododd, ym mis Mai 1814, Ann Bingley (bu farw 1834), merch yr aldramon Bingley, Caer, ac aeth i fyw yng nghartref ei wraig. Daeth yn aelod anrhydeddus o Gymdeithas y Cymmrodorion yn 1824. Efe a fu'n
LLWYD, STEPHEN (1794 - 1854), cerddor Ganwyd yn Llystyn-bach, Nanhyfer, Sir Benfro, yn y flwyddyn 1794, mab Joseph ac Elizabeth Llwyd. Cafodd beth addysg, a dygwyd ef i fyny'n deiliwr fel ei dad. Ei athro cerddorol oedd Dafydd Siencyn Morgan. Ymsefydlodd yn Abergwaun, a phenodwyd ef i arwain y canu yng nghapel y Bedyddwyr, a daeth yn adnabyddus trwy y sir fel cerddor. Yn 1840 symudodd i fyw i Bontypridd, a phenodwyd ef yn arweinydd
LLYWARCH ap LLYWELYN (fl. 1173-1220) yr amlycaf o feirdd llys Gwynedd wedi marw Owain Gwynedd hyd at anterth Llywelyn Fawr. Y mae'n cyfarch Dafydd fab Owain Gwynedd fel ' Udd Ffraw '; felly canai iddo rhwng 1173 a 1175. Cynnen rhwng brodyr o dywysogion oedd prif berygl yr oes yng Nghymru, a hawdd deall y cyfeiriad at Gain ac Abel mewn awdl i Rodri. Dyrchafu awdurdod Aberffraw oedd y llwybr ymwared a welai Llywarch. Yr oedd Dafydd
LLYWELYN ap GRUFFYDD (d. 1282), tywysog Cymru Ail fab Gruffydd ap Llywelyn a Senena, ac ŵyr Llywelyn ap Iorwerth. Ni ellir olrhain ei yrfa ymhellach yn ôl na 1245 pan geir ef yn un o'r gwŷr mawr o gylch Dafydd II, ffaith sydd yn awgrymu ei fod ef, yn wahanol i'w dad a'i frawd hŷn, Owen, yn ffefryn gan ei ewythr, ac, efallai, yn cael ei ystyried fel ei aer. Ar ôl trychineb 1246 a threfnu cytundeb Woodstock â Harri III yn 1247, bu raid iddo am
LLYWELYN ap IORWERTH (Llywelyn Fawr; 1173 - 1240), tywysog Gwynedd dreulio cyfnod (na wyddys fawr amdano) o brentisiaeth mewn dwyn arfau rhyfel a chymryd rhan yng ngwleidyddiaeth derfysglyd gogledd y wlad pan oedd eto'n ieuanc, ymunodd â'i gefndyr, meibion Cynan ab Owen, ac, yn 1194, gorchfygodd ei ewythr, Dafydd I, a chipio oddi ar hwnnw gyfran yn llywodraeth y Berfeddwlad a dyfod, yn 1197, yn unig reolwr y rhanbarth hwnnw. Wedi iddo gymryd yr Wyddgrug i'w feddiant yn
LLYWELYN ap MOEL y PANTRI (d. 1440), bardd O Lanwnnog yn Sir Drefaldwyn; mab i'r bardd (Llywelyn ?), a lysenwid Moel y Pantri, a thad i'r bardd Owain ap Llywelyn ap Moel y Pantri. Yr oedd yn ddisgybl i Rys ap Dafydd ab Iorwerth. Ymhlith ei farddoniaeth a erys ceir ei gywyddau i ferch a elwir Euron, cywydd ar lun ymddiddan rhwng y bardd a'i bwrs gwag, a nifer o gywyddau ymryson i Guto'r Glyn. Canodd hefyd ddau gywydd cellweirus i'r herwyr
LLYWELYN FAWR (fl. yn gynnar yn y 13eg ganrif) Meibion Maredudd ap Cynan. Ar waethaf y rhwyg rhwng eu tad â Llywelyn I, yr oeddent yn teimlo'n gyfeillgar tuag at Lywelyn o 1215 ymlaen. Efallai, yn wir, i arglwyddiaeth Meirionnydd, a gollwyd i'r teulu yn 1202, gael ei rhoddi'n ôl iddynt cyn gynhared â 1221. Er iddynt gael eu cadarnhau yn y cantref gan Harri III yn 1241, ymladdodd y ddau ar ochr Dafydd II yn 1245. Wedi'r flwyddyn honno nid oes
LLYWELYN FYCHAN ap LLYWELYN ab OWEN FYCHAN (d. c. 1277), arglwydd Mechain Dilynodd ef a'i frodyr, Maredudd ac Owain, eu tad fel cyd-arglwyddi Mechain rywbryd cyn 1241. Er nad ydoedd sicrwydd ynghylch ei ymlyniad wrth orsedd Gwynedd ym mlynyddoedd cyntaf Dafydd II, yr oedd ymhlith pleidwyr Dafydd yn 1245; yn ddiweddarach yr oedd hefyd ymysg penaethiaid fasal Cymreig Llywelyn II. Bu farw cyn 1277, oblegid yn y flwyddyn honno aeth ei gyfran ym Mechain i ddwylo ei feibion
LLYWELYN GOCH ap MEURIG HEN (fl. c. 1360-90) Un o'r olaf o'r Gogynfeirdd, a brodor o Feirionnydd. Cadwyd llawer o'i farddoniaeth mewn llawysgrifau, e.e. awdl grefyddol, awdlau i Dafydd ap Cadwaladr o Fachelldref a Goronwy ap Tudur o Benmynydd, ac i'r Deheuwyr, Hopcyn ap Tomas o Ynys Dawy, Llywelyn Fychan a Rhydderch ei frawd, a Rhys ap Gruffudd ab Ednyfed. Cadwyd hefyd ei gywydd marwnad enwog i Leucu Llwyd o Bennal, a phriodolir nifer o
LLYWELYN GOCH Y DANT (fl. 1470-1), bardd pencerdd a ' phen prydydd ar gywydd gŵr.' Awgryma Lewis Glyn Cothi mewn cywydd i Siôn ap Dafydd iddo dreulio llawer o'i amser yng Nghilfai (Gwaith, 108).

Search results

445 - 456 of 745 for "Dic Siôn Dafydd"