Dictionary of Welsh Biography

BROMWICH, RACHEL SHELDON (1915 - 2010), ysgolhaig Gymdeithas Arthuraidd Ryngwladol ac y mae llawer o'i herthyglau megis, 'Scotland and the earliest Arthurian Tradition' (1963) yn trafod mater Arthuriana a'r rhamantau canoloesol. Gwahanol oedd canolbwynt ei hastudiaethau academaidd yn ystod ail hanner ei gyrfa, pan droes at waith bardd mwyaf Cymru, Dafydd ap Gwilym. Dilynwyd ei darlith i'r Cymmrodorion yn 1964, 'Tradition and Innovation in the Poetry of
BRWMFFILD, MATHEW (fl. 1520-1560), bardd Brodor o Faelor oedd yn ôl Cwrtmawr MS 12B, t. 629. Yn ei gywydd 'I Sant Tydecho a dau blwy Mowthwy,' wedi canmol Llanymawddwy a Mallwyd fel ei gilydd, dywed mai am Fallwyd yr hiraethai fwyaf. Canodd gywyddau mawl i Risiart ap Rhys ap Dafydd Llwyd o Ogerddan tua 1520; i Rys ap Howel o Borthamyl, Môn, 'o fewn mis Tachwedd 1539 '; i Lewis Gwynn a fu farw tua 1552; ac i Siôn Wynn ap Meredith o Wydyr
BUTLER, yr Arglwyddes ELEANOR CHARLOTTE (1739 - 1829), un o 'Ledis Llangollen' '. Yn ystod eu hoes ystyrid y Ledis yn aml yn 'gyfeillion rhamantaidd' mewn perthynas blatonaidd heb elfen rywiol, a hynny er gwaethaf sïon eu bod yn Sapphistiaid, neu gariadon o'r un rhyw. Wedi eu mawrygu fel esiamplau o gyfeillgarwch aruchel a oedd wedi aberthu priodas a phlant, lledodd eu bri yn eang a byddai llawer o bobl flaenllaw'r cyfnod yn gohebu ac yn ymweld â hwy. Rhannent yr un gwely am
CADWALADER, SION (fl. ail hanner y 18fed ganrif), baledwr ac anterliwtiwr - see KADWALADR, SION
CADWALADR, DAFYDD (1752 - 1834), cynghorwr gyda'r M.C. Ail fab Cadwaladr a Chatrin Dafydd o Erw Ddinmael, Llangwm, teulu a fu'n byw ar y tyddyn hwnnw am genedlaethau ac a oedd yn nodweddiadol o'r fro - yn dilyn anterliwtiau a chymhorthau gwau. Rhigymai Dafydd yntau pan yn llanc; ond ni ddysgodd ddarllen ond trwy graffu ar y llythrennau ar gefnau'r defaid a phigo ei ffordd wedyn drwy'r Llyfr Gweddi. Daeth yn ddarllenwr mawr, a chan fod ganddo gof
CADWALADR, EDWARD (fl. 16eg ganrif), bardd Y mae dau ddarn o'i waith ar gael - englyn yn ateb i un gan Dafydd Cadwaladr (Peniarth MS 93, t. 204) a cherdd yn y mesur rhydd, sef 'Cyffes ostyngedig o bechode gidag erfynion o drugaredd' (NLW MS 11990A, t. 153).
CADWALADR, Syr RHYS (d. 1690), bardd O Gelynnin, ger Conwy, yn ôl Siôn Edwart, ond o'r Coleg yn nhre Conwy yn ôl ei dystiolaeth ei hun (Llanstephan MS 15, t. 37). Y dyddiad cyntaf a geir amdano yw 1666; canodd i un o deulu Gwydir yn 1674, a chanodd lawer i deulu Mostyn ac un gân i Thomas Mostyn ar adeg y Calan, 1678. Ni cheir dyddiad pendant arall ar ôl 1689, pan ganodd gywydd marwnad i Thomas Jones, sywedydd, Corwen. Bu farw y
CARPENTER, KATHLEEN EDITHE (1891 - 1970), ecolegydd yn Aberystwyth i ymgymryd ag ymchwil ôl-raddedig. Cafodd y Rhyfel Byd Cyntaf effaith enfawr ar Aberystwyth, gyda llu o filwyr a ffoaduriaid yn y dref a'r cyffiniau. Roedd barn y cyhoedd yn agored i sïon a straeon am ysbiwyr, a chafodd Carl Hermann Ethé, darlithydd iaith Almaeneg, ei erlid o'r dref gan dorf fawr yn Awst 1914. Tri mis yn ddiweddarach newidiodd Kathleen a'i chwaer Bessey, a oedd hefyd
CARTER family Cinmel, Trosglwyddwyd Cinmel, ger Abergele, a fu unwaith yn eiddo teulu o'r enw Lloyd (Yorke, Royal Tribes, ail arg., 113), i berchenogion newydd pan briododd Alice, aeres Gruffudd Lloyd, Richard ap Dafydd ab Ithel Fychan o Blas Llaneurgain. Priododd eu merch a'u haeres hwy, sef Catherine, Pyrs Holland (bu farw 1552) o'r Faerdref (gweler Holland, teuluoedd, Rhif 5. Felly y sylfaenwyd teulu Holland Cinmel
CHARLES, DAVID (1762 - 1834), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, emynydd gwead clos i'w feddyliau. Cyhoeddodd Hugh Hughes, ei fab-yng-nghyfraith, Deg a Thri Ugain o Bregethau, ynghyd ag Ychydig Emynau (Caerlleon) yn 1840; cyfrol o Sermons, etc. (London), yn 1846; a Pregethau, etc. (Wrecsam) drachefn yn 1860. Ymddangosodd Detholion o sgrifeniadau (Wrecsam) yn 1879. Cyhoeddwyd ei emynau yng nghasgliadau bychain y cyfnod, megis Anthem y Saint … gan Evan Dafydd (Caerfyrddin
CHARLES, JOHN ALWYN (1924 - 1977), gweinidog (A.) ac athro coleg hyd 1959. Bu'n gweinidogaethu wedyn yn yr Allt-wen (1959-63), ac yn Harrow (1965–66). Bu'n athro ysgol yn Windsor o 1963 hyd 1965. Ar 18 Ionawr 1955, priododd â Miss. Pegi Rees, merch y diweddar Barchg. Harding Rees a'i briod. Cawsant un mab, Dafydd. Cafodd Alwyn Charles ei benodi, yn dilyn marwolaeth ddisyfyd y Prifathro Gwilym Bowyer, i gadair Athrawiaeth Gristionogol yng Ngholeg Diwinyddol Bala
CHERLETON family y Mars, 1403, gorchfygodd iarll Northumberland a'r arglwydd Bardolf, gwrthryfelwyr a chynghreiriaid Owain Glyndwr, 1406, ac yr oedd yn gyfaill i Adam de Usk. Ym mis Tachwedd cymerwyd Syr John Oldcastle i'r ddalfa (yn Broniarth, gerllaw y Trallwng) gan Syr Gruffydd Vaughan a'i frawd Ieuan ap Gruffydd yn cael eu cynorthwyo gan Hywel ap Gruffydd ap Dafydd ap Madog a Deio ab Ieuan ab Iorwerth, dau wyr

Search results

25 - 36 of 745 for "Dic Siôn Dafydd"