Dictionary of Welsh Biography

DAVIES, DAVID LLOYD (Dewi Glan Peryddon; 1830 - 1881), bardd, datganwr, etc. Ganwyd 3ydd o Fawrth 1830 yn Llwyn Einion, gerllaw'r Bala, brawd John Davies ('Einion Ddu'). Daeth i'r amlwg fel cantwr bariton a difyrrwr mewn eisteddfodau, etc. - yng Nghymru ac, yn ddiweddarach, yn U.D.A. Cymdeithas Lenyddol Meirion a roes ei gyfle iddo i gychwyn. Enillodd lawer o wobrau mewn eisteddfodau - eisteddfod genedlaethol 1865 yn eu plith; cafodd y gadair yn eisteddfod Gwyl Dewi
DAVIES, DEWI ALED EIRUG (1922 - 1997), gweinidog ac athro diwinyddol gyda'r Annibynwyr ysgrifbin (fel y dengys y Llyfryddiaeth a luniwyd gan ei frawd, Alun, ar gyfer y gyfrol Cofio Dewi Eirug), gan gyhoeddi a golygu nifer o gyfrolau sylweddol; hefyd bu'n olygydd cylchgrawn blynyddol Adran Ddwinyddol Urdd y Graddedigion, Prifysgol Cymru, Diwinyddiaeth, o 1978 hyd 1989, ac yn gyd-olygydd wythnosolyn ei enwad, Y Tyst, o 1975 i 1983. Cyhoeddodd Arweiniad i Athrawiaeth Gristionogol (1969) a Hoff
DAVIES, ELLIS (1872 - 1962), offeiriad a hynafiaethydd Ganwyd 22 Medi 1872 yn fab Ellis Davies, garddwr yn Nannerch, Fflint, ond cyn bo hir symudodd y teulu i Laniestyn, Llŷn. Aeth i ysgol ramadeg Botwnnog a chafodd ysgoloriaeth i Goleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan yn 1892 lle yr enillodd wobrau bob blwyddyn. Ar ôl graddio a'i ordeinio yn 1895 bu'n gurad yn Llansilin, Colwyn a S. Giles, Rhydychen. Tra oedd yno cafodd radd B.A. (1907) yng Ngholeg
DAVIES, EVAN THOMAS (Dyfrig; 1847 - 1927), clerigwr ac eisteddfodwr Ganwyd yng Nghwmcefn, plwyf Llanfihangel Ystrad, Sir Aberteifi, 20 Mehefin 1847, mab Thomas Davies a Rachel ei wraig. Addysgwyd ef yn ysgol Ystrad Meurig ac yng Ngholeg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan (B.A., 1869).Ar ôl tymor byr fel athro yn Greenock, urddwyd ef yn ddiacon yn 1870 gan yr esgob Ollivant o Landaf, ac yn offeiriad yn 1871. Bu'n gurad yn Llanwynno, Ferndale, a'r Betws cyn cymryd
DAVIES, GLYNNE GERALLT (1916 - 1968), gweinidog (A) a bardd Dewi Emrys a daeth dan ddylanwad R. Williams Parry ym Mangor ac E. Prosser Rhys yn Aberystwyth. Enillodd lawer o wobrau eisteddfodol gan gynnwys rhai yn yr Eisteddfod Genedlaethol Ar wahân i fod yn weinidog gofalus a hoffus daeth yn adnabyddus i gylch eang yng ngogledd Cymru fel beirniad eisteddfodol, colofnydd mewn papurau wythnosol, darlledwr ac athro gyda Mudiad Addysg y Gweithwyr. Cyhoeddodd ddwy
DAVIES, GWILYM (1879 - 1955), gweinidog (B), hyrwyddwr dealltwriaeth ryngwladol; sylfaenydd Neges Heddwch Plant Cymru gyfansoddiad mudiad addysg ryngwladol. Ar y cynllun a gyflwynodd Gwilym Davies y seiliwyd cyfansoddiad UNESCO. Ond cofir ef yn bennaf am gychwyn yn 1922 neges heddwch plant Cymru i blant y byd a ddarlledir yn awr ar y radio ar 18 Mai. Yn ddamweiniol, ef oedd y cyntaf i ddarlledu yn Gymraeg, a hynny ar Ddydd Gŵyl Dewi 1923. Defnyddiodd y sinema, radio a'r wasg i hyrwyddo'i waith. Ymddangosodd llawer o
DAVIES, HENRY (1696? - 1766), gweinidog Annibynnol ef oedd 'perchen y rhan fwyaf o'r tir y saif Porth, Rhondda arno heddiw'. Cafodd Henry bedwar o blant, ac yr oedd yr hynaf ohonynt, EVAN DAVIES (1801 - 1850) yn 'gymeriad' nodedig. Efe oedd meddyg y lofa a agorwyd yn Ninas Rhondda gan Walter Coffin; fel Coffin, yr oedd yn Undodwr, ac erys storïau difyr am ei ddadleuon diwinyddol brwd (ond rhadlon) â'r glowyr. Cymerodd y ffugenw 'Ieuan ap Dewi
DAVIES, JAMES (Iaco ab Dewi; 1648 - 1722), cyfieithydd, copïwr a chasglwr llawysgrifau ganolfannau pwysig yn ei ardal ef ei hun, fel llyfrgell William Lewes o'r Llwynderw. Cafwyd cylch o gopïwyr yn Sir Gaerfyrddin yn ddiweddarach, oll o dan ddylanwad 'Iaco ab Dewi' - William Bona o Lanpumpsaint; David Richards, curad Llanegwad; a Ben Simon o Abergwili. Aeth rhai o'i lawysgrifau i feddiant Siôn Rhydderch ac, ar ei ôl ef, i Lewis Morris. Dylid pwysleisio ei dymer feirniadol pan oedd yn llunio'r
DAVIES, JAMES (Iago ap Dewi; 1800 - 1869), argraffydd a bardd ('Gwilym Cawrdaf') a William Thomas ('Gwilym Mai'). Trwy gymorth ei gilydd buont yn meistroli cynghanedd a'r mesurau rhyddion. Tua'r flwyddyn 1840 ymadawodd Davies â Chaerfyrddin i fynd i weithio yn swyddfa Josiah Thomas Jones yn y Bont-faen, lle yr oeddid yn argraffu Y Gwron. Glynodd wrth J. T. Jones gan symud gydag ef i Gaerfyrddin yn 1842 ac i Aberdar yn 1854. Cystadleuai 'Iago ap Dewi' yn fynych ar
DAVIES, JAMES EIRIAN (1918 - 1998), bardd a gweinidog ddwywaith mewn eisteddfodau rhyngolegol, a derbyniai ganmoliaeth gyson gan Dewi Emrys yn y golofn Awen y Beirdd yn y Cymro. Gwelwyd ei waith barddonol yn y Y Fflam, cylchgrawn a ymddangosodd yn 1946, ac yn y Cymro, a chyhoeddodd Keidrych Rhys ei gyfrol gyntaf Awen y Wawr yn 1947. Daeth i adnabod Ludwig Wittgenstein, yr athronydd athrylithgar, oedd ar staff yr Adran Athroniaeth. Datblygodd yr adnabyddiaeth
DAVIES, JENNIE EIRIAN (1925 - 1982), newyddiadurwraig Ganwyd Jennie Howells ar 6 Chwefror 1925 yn ferch i Jane a David Howells, Waunrhelfa, Llanpumsaint, Sir Gaerfyrddin. Roedd yn un o chwech o blant, er y bu i ddau o'i brodyr, Richard a Dewi, ac un chwaer, Mary, farw yn ifanc iawn o'r diciâu. Addysgwyd hi'n Ysgol Elfennol Llanpumsaint, Ysgol Sir y Merched, Caerfyrddin a Phrifysgol Cymru, Aberystwyth, lle dyfarnwyd gradd anrhydedd dosbarth cyntaf yn
DAVIES, JOHN (Ossian Gwent; 1839 - 92), bardd yn rhifyn Gŵyl Dewi o Geninen 1894, 33-7. Ceir ychydig linellau o 'Anerchiad' o waith ' Islwyn ' i gyfrol y Caniadau; diau fod ' Islwyn ' ac ' Ossian Gwent ' yn adnabod ei gilydd yn dda. Yr oedd llawer o fywyd llenyddol yng nghymoedd a threfi diwydiannol dwyrain Morgannwg a Mynwy yr adeg hon, a chystadlu eisteddfodol oedd cymhelliad a mynegiant pennaf y bywyd llenyddol hwn a'r ymdrech yma am

Search results

25 - 36 of 310 for "Dewi"