Dictionary of Welsh Biography

EVANS, MEREDYDD (1919 - 2015), ymgyrchydd, cerddor, athronydd a chynhyrchydd teledu yng Nghymru benbaladr pan oedd yn ŵr cymharol ifanc. Yno, ym Mryn Meirion, Bangor, ym mis Mawrth 1947 y cyfarfu Merêd â Phyllis Kinney (g. 1922), cantores opera o Pontiac, Michigan. Fe'u priodwyd y gwanwyn canlynol ar 10 Ebrill 1948 a ganwyd un ferch iddynt, Eluned, yn 1949. Bu hon yn briodas hir a hapus ar y cyfan a bu Phyllis yn gefn cyson i'w gŵr prysur am yn agos i 67 mlynedd. Yn fuan ar ôl
EVANS, WILLIAM MEIRION (1826 - 1883), mwynwr, pregethwr, a golygydd cyfnodolion
EVANS-WILLIAMS, LAURA (1883 - 1944), cantores merch hynaf John ac Ellen Evans, Henllan, sir Ddinbych; ganwyd yn Bryn Meirion, Henllan, 7 Medi 1883. Bu'n ddisgybl yn ysgol Howell yn Ninbych, ac aeth wedyn i'r Royal Academy of Music yn Llundain. Dechreuodd ganu fel contralto, ac enillodd wobrau mewn amryw eisteddfodau; ond pan aeth i'r Academy fe'i hyfforddwyd gan Edward Iles, a daeth yn soprano 'delynegol'. Enillodd gryn fri fel datgeinydd
FRIMSTON, THOMAS (Tudur Clwyd; 1854 - 1930), gweinidog y Bedyddwyr, hanesydd, a hynafiaethydd draethodau yn yr eisteddfod genedlaethol - yn y Rhyl (1892) ar ' Hynafiaethau Sir Fflint,' ac ym Mhontypridd (1893), ar ' Y Cymry a ymfudodd ac a gododd i enwogrwydd yn yr America a'r Taleithiau Prydeinig.' Bu'n ysgrifennydd Cymdeithas Lyfrau Bedyddwyr Cymru, ac yn llywydd cymanfaoedd Môn (1897) a Dinbych, Fflint, a Meirion (1926).
GOWER, Syr ERASMUS (1742 - 1814), llyngesydd wedi dyfod i'r lle drwy ymbriodi â'i berchenogion gwreiddiol, y Fychaniaid. Disgynyddion oedd y rheini o Robert Vaughan, cainc o deulu enwocach Fychaniaid Cors-y-gedol ym Meirion; yr oedd gwraig y Robert Vaughan hwn, Elisabeth, yn ferch i'r cyfieithydd Thomas Phaer. Ymhen amser ar ôl marw'r llyngesydd, symudodd y Goweriaid o Glandovan i Glunderwen.
GRIFFITH, OWEN (Ywain Meirion, Owen Gospiol; 1803 - 1868), baledwr a chantwr pen ffair Pe gellid credu'n ffyddiog mai ef oedd yr 'Owen Meirion' a sgrifennodd yr ysgrif 'Hanes Tre'r Bala' yn Y Brython, 1860, 264-5, yna gellid barnu mai brodor o'r Bala ydoedd. Canai yn y ffeiriau ar hyd ac ar led Cymru - clywir amdano e.e. ym Machynlleth, Holywell, Llanfyllin, Llanrwst, a ffeiriau Sir Gaernarfon; ac yr oedd hefyd yn adnabyddus iawn yn y Deheudir. Gwisgai 'het silc' bob amser. Myn
GRIFFITH, WALTER (1727 - 1779), capten yn y llynges oedd ar y Môr Canoldir. Ailymunodd â'r llynges pan dorrodd rhyfel America, a lladdwyd ef gerllaw ynys S. Lucia 18 Rhagfyr 1779. Nid disgynnydd o hen deulu ym Meirion oedd ef (fel y dywedir yn y D.N.B.), ond mab ieuangaf Ralph Griffith o'r Fron-gain yn Llanfechain (J. E. Griffith, Pedigrees, 119, 233). Yn ôl Enwogion Cymru: a Biographical Dictionary of Eminent Welshmen fe'i ganwyd 'yn hendre ei hen
GRUFFUDD ap CYNAN (c. 1055 - 1137), brenin Gwynedd yn ceisio adennill ei diriogaeth, sef Deheubarth. Cyfarfuant â Trahaearn ym Mynydd Cam, a lladdwyd ef, ac felly daeth Gruffudd unwaith eto yn frenin Gwynedd. Ond yn fuan, trwy frad un o'i frehyrion ef ei hun, Meirion Goch, daliwyd ef gan y Normaniaid yn y Rug, ger Corwen, a'i ddwyn yn garcharor i Gaer. Tra bu ef yng ngharchar enillodd y Normaniaid lawer o dir yng Ngwynedd, a chodwyd cestyll
HALL, AUGUSTA (Arglwyddes Llanofer), (Gwenynen Gwent; 1802 - 1896), noddwraig diwylliant a dyfeisydd y wisg genedlaethol Gymreig traddodiad o hyrwyddo'r delyn deires. Ym 1902 noddodd gyhoeddi y Manual of Methods of Instruction for playing the Welsh Harp gan Ellis Roberts (Eos Meirion, 1819-1873), y llawlyfr cyntaf ar gyfer dysgu canu'r delyn deires. Perfformiodd ei 'Côr o Delynau Teires' mewn eisteddfodau o gwmpas 1900 ac yng Nghyngres Geltaidd Caernarfon, 1904. Ei mab, yr uwch-frigadydd Syr Ivor Herbert (1851-1934), barwn Treowen o
HARRY, JOSEPH (1863 - 1950), athro a gweinidog (A) Ditton o 1925 hyd i ddiffyg iechyd ei rwystro yn 1930. Wedi ymddeol i Loegr ei brif bleser oedd llenydda. Buasai'n cystadlu mewn eisteddfodau 'n gynnar yn y ganrif a dadleuodd lawer ar faterion orgraff y Gymraeg ar dudalennau'r Tyst. Enillodd gadeiriau a choronau yn eisteddfodau Meirion, Llundain, Powys a Birkenhead. Bu'n cystadlu'n bur gyson am y gadair a'r bryddest yn yr Eisteddfod Genedlaethol
HERBERT family (IEIRLL POWYS ('POWIS')), ngwrthryfel 1715. Disgrifir y ddihangfa yn A Letter from Winifred Herbert … to her sister, 1827. Yr oedd ei unig fab WILLIAM, ARGLWYDD HERBERT (c. 1665 - 1745) yn was anrhydedd yng nghoroniad Iago II, ac yn ddirprwy-raglaw siroedd Môn, Caerfyrddin, Caernarfon, Meirion, Mynwy, a Phenfro yn 1688. Carcharwyd ef ar ddrwgdybiaeth o deyrnfradwriaeth yn 1689, a'i roi ar herw yn 1696, ond trwy wall technegol
HUGHES, GAINOR (1745 - 1780), ymprydwraig ffynonellau hyn sy'n cynnig i ni'r wybodaeth gyfoes ynghylch ei bywyd; atynt gellir nodi traddodiadau a gadwyd ar lafar a'u gwarchod yn ysgrifenedig gan Robert Edwards (Derfel Meirion; 1813-1889), saer maen a Methodist o'i chymdogaeth, flynyddoedd lawer wedi ei marwolaeth. Roedd diddordeb ei chyfoeswyr yn Gainor Hughes yn seiliedig ar y ffaith iddi ymprydio am gyfnod o bron i chwe mlynedd cyn ei marwolaeth

Search results

13 - 24 of 96 for "Meirion"