Dictionary of Welsh Biography

BURGESS, THOMAS (1756 - 1837), esgob sanctaidd. Llwyddodd yn nodedig yn yr ymgyrch hon, ac yn 1822 gosododd garreg sylfaen Coleg Dewi Sant yn Llanbedr-Pont-Steffan. Cymerodd hefyd ddiddordeb mawr yn y bywyd Cymreig a rhoddi ei nawdd i ymdrechion yr 'offeiriaid llengar' ac i eisteddfod Caerfyrddin yn 1819. Yn 1825 ymadawodd i esgobaeth Salisbury, a bu farw yno 19 Chwefror 1837.
BURTON, IAN HAMILTON (Archimandriad Barnabas) (1915 - 1996), offeiriad Uniongred yn eiddgar a dilyn rhaglen lem y fuchedd fynachaidd. Wedi iddo benderfynu mynd yn offeiriad, gadawodd Burton Cowley o'i anfodd yn 1934 a dychwelodd i Bennal. Er mwyn ymgymhwyso i gael mynediad i Goleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan, roedd angen ychwanegu mathemateg i'w dystysgrif ysgol, a llwyddodd i wneud hynny trwy astudio yng Ngholeg St Ioan, Ystrad Meurig, gan breswylio gwta filltir o
CALLAGHAN, LEONARD JAMES (1912 - 2005), gwleidydd refferendwm ar Ddydd Gŵyl Dewi 1979 gwrthododd mwyafrif poblogaeth Cymru gefnogi datganoli. Ac yn drist hefyd erbyn diwedd ei gyfnod yn Stryd Downing roedd wedi colli cefnogaeth arweinwyr yr undebau llafur. Nid oedd dim fel petai'n gweithio iddo, a chafwyd streiciau a thensiwn yn ystod gaeaf 1978-79, y 'Gaeaf Anfodlonrwydd'. Ar 28 Mawrth 1979 collodd bleidlais o ddiffyg ymddiriedaeth o 311 i 310 ac nid oedd
CARADOG FYNACH (d. 1124), meudwy Mai 1200). Nid oedd penaethiaid y Tŷ-gwyn a Llandudoch yn rhyw dueddol iawn i wneuthur dim a wnâi gynorthwyo eu gwrthwynebwr yn yr ymgyrch am sedd Dewi, ac o'r herwydd nid aethpwyd â'r peth gam ymhellach. Y mae eglwys Lawrenny ar y Milford Haven wedi ei chyflwyno i Garadog, ac yr oedd gerllaw Haroldston ffynnon a gysegrasid iddo.
CAYO-EVANS, WILLIAM EDWARD JULIAN (1937 - 1995), actifydd gwleidyddol Ganwyd Cayo Evans ar 22 Ebrill 1937 yng Nglandenys, Silian, plasty wrth ymyl y ffordd fawr ddwy filltir i'r gorllewin o Lanbedr Pont Steffan. Roedd ei dad, John Cayo Evans (1879-1958) yn Athro Mathemateg yng Ngholeg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan a bu'n Uchel Sirydd Sir Aberteifi yn ystod 1941-42. Ei fam oedd Freda Cayo Evans (ganwyd Cluneglas) o Gellan, Ceredigion. Fe'i haddysgwyd yn ysgol
CHARLES, WILLIAM JOHN (1931 - 2004), pêl-droediwr Ysbyty Pinderfields, Wakefield, ar 21 Chwefror 2004. Cynhaliwyd ei angladd yn eglwys plwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi a darllenwyd llith o'r Ysgrythur yn Gymraeg yn ystod y gwasanaeth. Ffarweliwyd ag ef hefyd mewn gwasanaeth coffa ar gyfer y cefnogwyr yn stadiwm Elland Road ar yr un diwrnod ac yna, ar 19 Ebrill, yn Neuadd Brangwyn, Abertawe. Amlosgwyd corff John Charles a chladdwyd ei weddillion ar
COOMBES, BERT LEWIS (1893 - 1974), glöwr ac awdur newydd. Roedd Resolfen yn ardal fwy gwledig na Threharris, ac mae'n amlwg bod hynny wrth fodd y bachgen a fagwyd yn Swydd Henffordd. Priododd ferch leol o'r un oedran, Mary Rogers, yn Eglwys Dewi Sant, Resolfen, ym Medi 1913. Cymraeg oedd iaith y gymuned, a Mary hithau yn Gymraes, a dysgodd Coombes ddigon o'r iaith i sgyrsio yn Gymraeg. Ganwyd iddynt un ferch, Rose, yn 1914 a mab, Peter, yn 1924. Er i
COSLETT, COSLETT (Carnelian; 1834 - 1910), glöwr a bardd Nghaerffili. Y mae'r ddau frawd, a oedd yn aelodau o 'Glic y Bont' neu'r 'Pont[ypridd] clique' - megis eraill fel Brynfab, Dewi Wyn o Essyllt, a Glanffrwd - yn enghreifftiau diddorol o'r beirdd hynny nad oedd iddynt lawer o fri fel unigolion, ond a ffurfiai ysgolion neu gylchoedd o feirdd yn nhrefi diwydiannol De Cymru yn ystod y 19eg ganrif.
DAVIES, DANIEL (1840 - 1916), 'cashier' Cwmni Glofeydd yr Ocean (Ton, Ystrad), a llenor . Ysgrifennodd lawer i gylchgronau ei enwad ac i'r Brython, 1861-3, Y Geninen, a Cymru (O.M.E.), ar hanes lleol siroedd Aberteifi a Morgannwg, bywyd crefyddol, bywgraffiadau, a chysylltiadau llenyddol. Cyhoeddodd lyfrynnau: Dewi Sant, Traethawd, Caerfyrddin, 1863; Ymddiddan yn Nhy Capel y Cwm, Treherbert, d.d.; Darllen y Beibl yn yr Ysgolion Dyddiol (gyda J. D. Thomas), Ystrad Rhondda, 1890; Y Parch. Daniel
DAVIES, DAVID (Dewi Emlyn; 1817 - 1888), gweinidog gyda'r Annibynwyr yn U.D.A., bardd, ac awdur
DAVIES, DAVID CAXTON (1873 - 1955), argraffydd a chyfarwyddwr cwmnïau Murrell, masnachwyr papur, Llundain. Bu'n llywydd Cynghrair Argraffwyr De Cymru a Mynwy, 1935-36. Yr oedd yn un o sylfaenwyr Clwb Rotari Caerdydd. Cafodd radd M.A. Prifysgol Cymru er anrhydedd yn 1947 am ei wasanaeth dros gyhoeddi llyfrau a chyfnodolion yn ymwneud â Chymru, ac yn arbennig dros y cyfryw yn yr iaith Gymraeg. Bu farw 5 Tachwedd 1955; cynhaliwyd gwasanaeth angladdol yn eglwys Dewi Sant
DAVIES, DAVID JAMES LLEWELFRYN (1903 - 1981), cyfreithiwr academaidd Ganwyd Llewelfryn Davies ar 27 Mehefin 1903 yn Llanfihangel Rhos-y-Corn, Sir Gaerfyrddin, yn fab i Samuel Davies (ganwyd 1873), ffermwr, a'i wraig Mary (ganwyd Evans). Ef oedd yr hynaf o dri o blant; ganwyd ei chwaer Lizann Castle yn 1905 a'i frawd Samuel Hywel yn 1910. Ar ôl mynychu Ysgol Gwernogle ac Ysgol Coleg Dewi Sant dechreuodd Llewelfryn (fel y cyfeirid ato gan amlaf) astudio'r gyfraith

Search results

13 - 24 of 310 for "Dewi"