Dictionary of Welsh Biography

HYWEL ab OWAIN GWYNEDD (d. 1170), milwr a bardd Cadfan, ymosododd Hywel ar y diriogaeth honno, gan ddal Cadfan (1150) a chymryd meddiant o'r castell newydd yn Llanrhystud. Yn y cyfamser, yr oedd tywysogion Deheubarth, Cadell a'i frodyr, gwir berchenogion Ceredigion, wedi goresgyn y rhan ddeheuol; erbyn 1153 yr oeddynt wedi ailfeddiannu gogledd Ceredigion yn ychwaneg, a daeth gyrfa Hywel yn y parthau hyn i ben. Yn 1157 yr oedd Hywel gyda'i dad yn
IEUAN CADFAN - see BREEZE, EVAN
JONES, WILLIAM (1726 - 1795), hynafiaethydd a bardd mynwent Llangadfan. Ŵyrion iddo ef oedd Evan Breeze ('Ieuan Cadfan'), ysgolfeistr a phregethwr cynorthwyol gyda'r Wesleaid, awdur dau lyfr o garolau plygain, ac Evan Jones ('Bardd y Nant'), enghraifft wych o ffraethineb bardd gwlad. Ffugenwau a arddelai (yn ôl llawysgrif Mysefin yn Ll.G.C.) oedd ' W. Cadvan', 'Cadvan', 'Gwilym Cadvan'.
ROBERTS, EDWYN CYNRIG (1837 - 1893), arloeswr ym Mhatagonia prinder bwyd, trwy iddynt 'feithrin lliaws yn saethwyr medrus'. Ar 19 Ebrill 1866, priododd Edwyn ag Ann Jones, Aberpennar gynt, gan ymsefydlu ar ei fferm, Plas Heddwch (Plas Hedd wedyn, cyn iddo ei gwerthu i Lewis Jones). Mae llythyrau Cadfan ac eraill yn adrodd am lwyddiant Edwyn i dyfu cnydau. Mewn ymgais i gynorthwyo'r lliaws di-brofiad, o bosib, rhedodd ffermydd cydweithredol gyda dyrnaid o'r
ROWLANDS, JOHN (Giraldus; 1824 - 1891), achyddwr a hynafiaethydd bynnag, ar farwolaeth Brutus yn Ionawr 1866, penodwyd ef i gynorthwyo William Spurrell fel golygydd Yr Haul ac am lawer blwyddyn o dan yr enw 'Giraldus' bu'n cyfrannu erthyglau hanesyddol a hynafiaethol i'r cylchgrawn. Y mae sicrwydd iddo droi eto at gadw ysgol a hynny mewn ysgol waddoledig ym Medwas. Rhoddodd hon i fyny er mwyn ymuno â Hugh Williams ('Cadfan') i gychwyn Y Dywysogaeth yn 1870, a
WILLIAMS, HUGH (Cadfan; 1807? - 1870), argraffydd a newyddiadurwr Shone, ond parhaodd fel golygydd hyd nes y symudwyd y papur i Lundain fis Hydref 1850. Ceir ' Cadfan ' yn nesaf yn Llundain yn dal swydd darllenydd yng ngwasanaeth y cyhoeddwr John Cassell. Yr oedd yn gyfeillgar â John Jones ('Talhaiarn') a William Jones ('Gwrgant'). a bu'n ysgrifennydd 'Cronfa Blwydd-dâl Talhaiarn' yn ystod 1863-5. Ceir papurau yn ymwneud â'r gronfa yn ogystal â llythyr yn llaw

Search results

13 - 18 of 18 for "Cadfan"