Dictionary of Welsh Biography

POWELL, WILLIAM EIFION (1934 - 2009), gweinidog (A.) a phrifathro coleg Beca yn dy boced. Symudodd Eifion Powell o Ogledd Cymru i Drefach, Llanelli, ym 1963, ac yna i Gyfundeb Llundain yn weinidog yr Eglwys Annibynnol Gymraeg yn Harrow ym 1967. Aeth i'r Tabernacl, Y Barri ym 1972, ac oddi yno yn olynydd i'r Parchg. T. Glyn Thomas i Ebeneser, Wrecsam ym 1974. Symudodd cynulleidfa Ebeneser i gapel a lleoliad newydd ymhen blwyddyn wedi i Eifion gyrraedd yno. Symudodd
REES, THOMAS (Twm Carnabwth; 1806? - 1876), paffiwr Ganwyd mewn lle o'r enw Carnabwth, Mynachlog-ddu, Sir Benfro. Bu ganddo ran yn nherfysgoedd 'Beca' - ond nid rhan mor amlwg ag a briodolir iddo weithiau. Enillodd enw mawr fel paffiwr, ond yn 1847, mewn ymladdfa (ac yntau'n feddw) â gŵr o'r enw Gabriel Davies, collodd un o'i lygaid. Newidiodd ei fuchedd, ac ymaelododd gyda Bedyddwyr Bethel, Mynachlogddu. Mewn tŷ o'r enw ' Trial ' yr oedd yn byw
RICHARD, HENRY (1812 - 1888), gwleidyddwr o gyhoeddiadau'r gymdeithas. Ceisiodd hefyd ddehongli Cymru i'r Saeson (soniai amdano'i hun fel lladmerydd); ysgrifennodd i'r Wasg Saesneg i esbonio helynt Beca, ac yn 1866 cyhoeddodd gyfres o lythyrau ar gyflwr cymdeithasol a gwleidyddol Cymru. Yn 1865 daethai allan yn ymgeisydd Rhyddfrydol dros sir Aberteifi, ond tynnodd yn ôl; eithr yn 1868 etholwyd ef â mwyafrif sylweddol yn aelod seneddol
ROBERTS, SAMUEL (S.R.; 1800 - 1885), gweinidog gyda'r Annibynwyr, golygydd, diwygiwr Radicalaidd ym mudiadau 'Beca' a Siartiaeth, er ei fod yn gefnogol i ymestyn y bleidlais. Ef oedd un o'r rhai cyntaf dros roddi'r bleidlais i ferched. Oherwydd yr annealltwriaeth parhaus rhwng tenantiaid y Diosg a stiward y stad, penderfynodd 'S.R.' ymfudo i America. Hwyliodd am Tennessee, 6 Mai 1857, at ei frawd, 'Gruffydd Rhisiart,' a aethai yno y flwyddyn gynt. Ond buan y gwelwyd iddynt gael eu twyllo gan y
WILLIAMS, HUGH (1796 - 1874), cyfreithiwr a therfysgwr politicaidd Beca. Yn weddol gynnar ar ei yrfa daeth yn gyfeillgar a Henry Hetherington a James Watson, dau o'r deuddeg a luniodd y ' People's Charter.' Yn 1836, yng Nghaerfyrddin, trefnodd y cyfarfod radicalaidd cyntaf yn Ne Cymru. Etholwyd ef yn warcheidwad y tlodion o dan y ' Poor Law Amendment Act,' 1834; gwrthwynebodd drefniadau'r ddeddf honno yn bybyr iawn. Ar 9 Ionawr 1838 etholwyd ef yn aelod mygedol o'r
WILLIAMS, RICHARD (fl. 1790?-1862?), baledwr, a chantwr pen ffair ) gynhyrfu cymaint ar werin Merthyr fel na feiddiodd y gwarcheidwaid godi tloty yn y dre am gryn ugain mlynedd; canodd hefyd yn adeg terfysgoedd 'Beca.' Erys 73 o'i gerddi mewn argraff, ac y mae cyfrol lawysgrif ohonynt yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru (NLW MS 1143B). Medrai lunio penillion cain iawn, e.e. 'Lliw gwyn, rhosyn yr haf.' Ond hoffach oedd ganddo ddychanu neu ganu'n ddigrif, ac nid yn anfynych

Search results

13 - 18 of 18 for "Beca"