Dictionary of Welsh Biography

WILLIAMS, JOHN (1582 - 1650), archesgob Caerefrog, gynt ddeon Westminster, esgob Lincoln, ac arglwydd-geidwad y sêl fawr (yr iau) ar gyrch yn erbyn ei Blas. Ar ôl dyfod i Ogledd Cymru bu'n gweithredu fel cyfryngwr rhwng pobl plaid y brenin, yn Saeson ac yn Gymry, ac Ormond (yn Iwerddon). Atgyweiriodd ac amddirffynnodd gastell Conwy ar ei draul ei hun, gan gael sicrwydd mewn ysgrifen gan y brenin y câi'r castell barhau yn ei ofal hyd nes y telid yn ôl iddo yr arian a wariodd arno. Oblegid natur annerbyniol y cyngor a
WILLIAMS, JONATHAN (1752? - 1829), clerigwr, ysgolfeistr, a hynafiaethydd cyn 1786, ymhell ar ôl ei frodyr iau - cafodd mab iddo, yntau'n John Williams (1797 - 1873), yrfa ddisglair yn Rhydychen, yn gymrawd ac yn swyddog yn Christ Church. Yr ieuengaf o'r brodyr oedd HENRY WILLIAMS (1756 - 1818), a raddiodd o Christ Church, Rhydychen, yn 1778; dywedir mai ef a sgrifennodd yr adran ar Raeadr Gwy yn nheithlyfr Nicholson, ond nid oes arwydd o hynny yn y llyfr; gadawodd arian
WILLIAMS, MARY (1883 - 1977), ysgolhaig Ffrangeg bedwaredd flwyddyn yn 1904. Cafodd Ddosbarth Cyntaf Dwbl mewn Almaeneg a Ffrangeg yn 1905. Fel y rhan fwyaf o ferched a gafodd addysg brifysgol yr adeg honno, treuliodd Williams gyfnod byr fel athrawes ysgol uwchradd: bu'n Athrawes Ddosbarth Iau mewn Ffrangeg a Saesneg yn Portsmouth County Secondary School for Girls rhwng 1905 a 1906, ac yn Athrawes Hŷn mewn Ffrangeg yn Ysgol Sir Llandeilo y flwyddyn
WILLIAMS, PETER (1756 - 1837), clerigwr ac awdur fab, Edward, ef yno yn 1820; ond parhaodd Peter Williams yn rheithor Llanbedrog hyd ei farwolaeth 20 Chwefror 1837. Claddwyd ef yn Llanbedrog, 25 Chwefror. Bu iddo fab, Edward (uchod) ac un arall, Cyril. Pregethodd Peter Williams bregeth o flaen Prifysgol Rhydychen, ddydd Iau y Dyrchafael, 1786, a chyhoeddwyd hon yn ddiweddarach. Cyhoeddodd nifer o weithiau, yn eu plith un yn amddiffyn yr Eglwys
WILLIAMS, ROBERT ROLFE (1870 - 1948), arloeswr addysg trwy gyfrwng y Gymraeg etifeddiaeth plant Cymraeg y Cwm ac i arwain y wlad ym maes addysg ddwyieithog. O ganlyniad cafwyd hollt tanbaid ar aelwydydd Cymry Cymraeg gyda'r plant iau a fagwyd yn y 1930au yn colli'u mamiaith. Rhai o'r plant hynny, hanner canrif yn ddiweddarach, yw cefnogwyr mwyaf brwd dros addysg Gymraeg. Yr oedd R. R. Williams yn Gymrawd o'r Gymdeithas Ddaearegol (F.G.S.), derbyniodd yr O.B.E. (1932), a gradd M.A. er
WINTER, CHARLES (1700 - 1773), gweinidog gyda'r Bedyddwyr Arminaidd . Ordeiniwyd Jacob Isaac yr wyr yn 1777, gan weinidogion Presbyteraidd (ac Ariaidd gan mwyaf), am na ellid cael gweinidog Bedyddiedig i weinyddu. Yn 1782, ymadawodd i Moreton (Dyfnaint), lle'r oedd eto'n fyw yn 1806. Ymhen ysbaid, olynwyd ef yng Nghraig-y-fargod gan ei frawd iau, Daniel Isaac; ond yn 1792 troes ef yn Undodwr, ac ymddiswyddodd, gan fod y gynulleidfa eto'n Drindodwyr. Am hanes pellach yr
WYNN family Bodewryd, Llantrisant gyda hi. Bu farw 21 Mawrth 1681. Brawd iau a'i dilynodd yn Llantrisant (16 Mai 1681) - Robert Wynn, a fuasai'n rheithor Llanddeiniolen ers 22 Mawrth 1680, ac a barhaodd yn y ddwy fywoliaeth gan ychwanegu Llanbeblig atynt (5 Tachwedd 1693) hyd ei farw, 18 Hydref 1720. Bu farw JOHN WYNNE, etifedd Edward Wynn, yn 1709. Yr oedd ei unig fab Edward (o Blaens, ferch Pyrs Llwyd, Llugwy) wedi marw yn ei
WYNN family Gwydir, - 1649) Brawd iau John Wynn, a ddilynodd eu tad yn ail farwnig yn 1627. Wedi cael ei addysg yn Lincoln's Inn, dechreuodd Richard Wynn wasnaethu y Lord Chamberlain yn 1608, yr oedd yn was yr ystafell wely i Siarl, tywysog Cymru, 1617-25, a bu gyda'r tywysog yn Sbaen yn 1623. Dewiswyd ef yn drysorydd i'r frenhines Henrietta Maria yn 1625; yn 1629 yr oedd yn was yr ystafell wely i'r brenin a'r frenhines
WYNN family Berthddu, Bodysgallen, Cangen iau oedd y teulu hwn o deulu Wynn, Gwydir. Sefydlwyd ef trwy briodas Griffith Wyn (mab John Wynn ap Meredydd, a fu farw 1559, ac ewythr Syr John Wynn, Gwydir) gydag aeres Robert Salusbury, Berthddu. Trydydd mab Griffith Wynn oedd OWEN GWYNN (GWYNNE, GWYN, neu WYN) (bu farw 1633), meistr Coleg S. Ioan, Caergrawnt Addysg. Cafodd ef, 1584, un o'r ysgoloriaethau Cymreig a sefydlasid yn y coleg
WYNN family Wynnstay, ieuengaf farw yn 14 oed, ond yr oedd yr hynaf, Louisa Alexandra (1864 - 1911), wedi priodi ei chefnder HERBERT LLOYD WATKIN WILLIAMS-WYNN (1860 - 1944) ar 26 Awst y flwyddyn gynt. Hwnnw, felly, yn nai a mab-yng-nghyfraith iddo, a'i dilynodd fel perchen yr ystadau a'r teitl ac a ddaeth yn 7fed Barwnig. Ganwyd ef ar 6 Mehefin 1860 yn ail fab i Herbert Watkin Williams-Wynn, brawd iau i'r 6fed Barwnig, a
WYNNE family Peniarth, (1774 - 1834). Dyma'r gwr a werthodd y Wern (gweler dan Wardle, G. Ll.) gan fyw yn Peniarth; bu'n siryf Meirionnydd yn 1812. Priododd William Wynne V, yn 1800, ag Elizabeth, merch ieuengaf a chyd-aeres Philip Puleston, D.D., Pickhill Hall, sir Ddinbych, rheithor Worthenbury a ficer Rhiwabon, a'i wraig Annabella, merch hynaf ac aeres (maes o law) Richard Williams, Penbedw (brawd iau Syr Watkin Williams
WYNNE, DAVID (1900 - 1983), cyfansoddwr cyntaf mewn ysgol uwchradd yng Nghymru), a chyfrif ymhlith ei ddisgyblion ddau gerddor amlwg o genhedlaeth iau, Robert Smith a Mervyn Burtch. Bu'n dysgu yng Ngholeg Cerdd a Drama Caerdydd rhwng 1960 a 1970, ac yna yng Ngholeg y Brifysgol tan 1980. Priododd yn 1933 ag Eirwen Evans (1912/13-1997), ac roedd ef a'i briod bob amser yn hael eu croeso i gerddorion eraill yn eu cartref ym Maesycymer. Daeth yn

Search results

205 - 216 of 218 for "Iau"