Dictionary of Welsh Biography

DURSTON, THOMAS (d. 1767), gwerthwr llyfrau ac argraffydd llyfrau a baledi Er nad yw'n sicr mai Cymro oedd Thomas Durston, argraffodd gynifer o lyfrau a baledi Cymraeg nes haeddu ohono gofnod byr yn y gwaith hwn. Dechreuodd argraffu yn Amwythig yn 1711 (e.e. Y Lyfr Gweddi-Gyffredin, Y Cydymmaith Goreu; yn y ty a'r stafell, cystal ac yn y Deml). Cafodd ryddfreiniad y 'Combrethren of Saddlers' ar 23 Mai 1714. Y mae'n debyg iddo barhau mewn busnes hyd ei gladdu ar 26 Medi
DWN, HENRY (cyn c. 1354 - Tachwedd 1416), uchelwr a gwrthryfelwr pwysig yn ymgyrch Glyndŵr yn y De. Ym Mehefin 1403, roedd Dwn gyda Glyndŵr, Rhys Ddu (siryf Ceredigion gynt) ac eraill pan gipiasant Gaerfyrddin, ac ym mis Medi daliodd Dwn long yn perthyn i John Sely, masnachwr o Lansteffan, ym mhorthladd Caerfyrddin. Trosglwyddwyd stiwardiaeth Cydweli yn 1401 i John Skydmore (Scudamore), cwnstabl castell Carreg Cennen, ac yn 1403 ymosododd Dwn, ei fab Maredudd, a'i
EAMES, WILLIAM (1874 - 1958), newyddiadurwr gan newyddiaduraeth. Dewisodd Ab Gwyneddon ef i ysgrifennu erthygl flaen a nodiadau'r wythnos i'r North Wales Observer yn ei le tra byddai ef yn treulio tri mis yn America yn 1902. Ym mis Medi y flwyddyn honno ffarweliodd â'r ysgol i ddilyn ' Eifionydd ' (John Thomas, 1848 - 1922) fel golygydd Y Genedl, a chadwodd y gadair tan ddiwedd 1907, pryd y cafodd ei ddewis yn un o isolygyddion i'r Manchester
EDDOWES, JOSHUA (1724 - 1811), argraffydd a gwerthwr llyfrau 1754) yn bartner, ac o hynny hyd farw'r tad ar 25 Medi 1811 enw'r ffyrm ydoedd ' J. and W. Eddowes '; dechreuasant gyhoeddi y Salopian Journal ar 29 Ionawr 1794. Y mae W. Rowlands (Llyfryddiaeth y Cymry) yn cofnodi cryn lawer o lyfrau a argraffwyd gan yr argraffwyr hyn, yn eu plith rai gweithiau pur bwysig yn eu dydd (e.e. Lloffion Prydyddiaeth… Mr. Rees Prichard, 1766, Gweledigaethau y Bardd Cwsg
EDNYFED FYCHAN teyrnasu y mae rhai o'i feibion yn flaenllaw ymysg cynghorwyr y tywysogion hyn. Am rai blynyddoedd cyn ei farw (yn 1268) yr oedd Goronwy ab Ednyfed yn ' ddistain ' i Lywelyn ap Gruffydd (A History of Wales, ii, 743; Litt. Wall., 4, 28, 45). Cymerwyd ei frawd, Tudur ab Ednyfed, i'r ddalfa yn ystod ymgyrch amhendant y brenin Harri III yn erbyn Dafydd ap Llywelyn ym mis Medi 1245, ac fe'i rhyddhawyd ym mis
EDWARDS, EDWARD (1726? - 1783?), clerigwr ac ysgolhaig Medi 1783.
EDWARDS, EDWARD (Pencerdd Ceredigion; 1816 - 1897), cerddor crydd, a daeth i gyffyrddiad â nifer o gerddorion da a drigai yn y dref. Bu am ychydig yn byw yn Nhredegar, Mynwy, ond daeth yn ôl i Aberystwyth. Ffurfiodd gôr yn y Tabernacl, Aberystwyth, ac o dan ei arweiniad perfformiwyd y 'Messiah,' 'Creation,' 'Seasons,' a'r 'Twelfth Mass,' a chodwyd safon caniadaeth yn y dref. Bu farw 16 Medi 1897, a chladdwyd ef ym mynwent gyhoeddus Aberystwyth. JACK EDWARDS
EDWARDS, GRIFFITH (Gutyn Padarn; 1812 - 1893), offeiriad, bardd, a hynafiaethydd Ganwyd yn Llanberis 1 Medi 1812, mab William Edwards ('Gwilym Padarn'). Ni chafodd ond addysg elfennol yn ei ieuenctid, ond dysgodd yr ieithoedd clasurol gyda Peter Bayly Williams, rheithor Llanrug. Graddiodd yng Ngholeg y Drindod, Dulyn, yn 1843, a chymerodd radd M.A. yn 1846. Yn 1843 urddwyd ef i'r weinidogaeth, a'i benodi'n gurad Llangollen. Yn 1846 penodwyd ef yn gurad parhaol Minera, ac yn
EDWARDS, HENRY THOMAS (1837 - 1884), deon Bangor Brawd hŷn i'r archesgob A. G. Edwards. Ganwyd yn Llan-ym-Mawddwy, Sir Feirionnydd, 6 Medi 1837. Ar ôl addysg fore fylchog, aeth i Rydychen (yn gyntaf i Christ Church, ac yna i Goleg Iesu), a graddiodd yn 1861, ond lluddiwyd ef gan waeledd rhag ymgymryd â'r cwrs anrhydedd terfynol yn y clasuron. Wedi bwrw rhai misoedd yn athro yn Llanymddyfri, bu'n gurad i'w dad yn Llangollen o 1861 hyd 1866
EDWARDS, HUW THOMAS (1892 - 1970), arweinydd ym myd undebaeth a gwleidydd ddyfodol nes ei drosglwyddo i ddwylo Gwasg y Sir, y Bala. Yr oedd yn Sosialydd pybyr ac yn aelod o'r Blaid Lafur ar hyd ei oes hyd fis Medi 1959 pan ymunodd â Phlaid Cymru, ond dychwelodd i'w hen blaid yn 1965. Bu'n llywydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg. Gwasanaethodd fel cadeirydd Plaid Lafur sir y Fflint a chadeirydd Ffederasiwn Llafur Gogledd Cymru am flynyddoedd. Eto llwyddai i ennill parch a hyder
EDWARDS, JOHN (Siôn Ceiriog; 1747 - 1792), bardd ac areithiwr Ganwyd yng Nglynceiriog yn sir Ddinbych. Aeth i Lundain yn ŵr ifanc, ac wedi dyfod i gysylltiad ag Owen Jones (' Owain Myfyr ') a Robert Hughes ('Robin Ddu o Fôn'), ymunodd a Chymdeithas y Gwyneddigion. Ef oedd un o'r aelodau amlycaf o hynny hyd ei farw yn Medi 1792. Bu'n ysgrifennydd yn 1779, yn llywydd yn 1783, ac edrychid arno fel bardd y gymdeithas. Pan gynigiodd y Cymmrodorion 'fath arian
EDWARDS, JOHN (1755 - 1823), pregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd Ganwyd 8 Medi 1755 yn Ereiniog, Penmorfa, tyddyn y bu ei hynafiaid fyw arno am lawer cenhedlaeth. Yn ifanc, byddai'n prydyddu ac yn llunio anterliwtiau, ond tua 1774-5 tueddwyd ei feddwl at grefydd, ac yn 1787 dechreuodd bregethu. Priododd tua 1790 ag Elisabeth Jones o Hafod Ifan (Ysbyty Ifan). Yn 1795 bu raid iddo ymado ag Ereiniog am na fodlonai'r perchennog iddo bregethu; symudodd yn gyntaf

Search results

133 - 144 of 894 for "Medi"