Dictionary of Welsh Biography

HUGHES, EDWARD (Y Dryw; 1772 - 1850), eisteddfodwr awdl 'Elusengarwch' yn orau yn eisteddfod Dinbych, 1819, gan Dr. William Owen Pughe, ' Bardd Nantglyn,' a ' Dewi Silin.' Cododd storm anarferol chwerw a barhaodd am amser maith ynghylch y dyfarniad hwn. Bernid gan feirdd a llenorion Cymru yn dra chyffredinol mai ' Dewi Wyn o Eifion ' a deilyngai y wobr. Etholwyd ef yn fardd Cymdeithas y Gwyneddigion, 1820-1, ac enillodd wobr Cymdeithas y Cymmrodorion
HUGHES, GARFIELD HOPKIN (1912 - 1969), darlithydd prifysgol ac ysgolhaig Cymraeg ef i staff yr adran Gymraeg yn Aberystwyth yn ' fyfyriwr-gynorthwywr ' yn 1937; dyrchafwyd ef yn ddarlithydd cynorthwyol yn 1940, darlithydd yn 1947, uwch-ddarlithydd yn 1960, ac yn ddarllenydd yn 1968. Yr oedd yn bennaeth gweithredol yr adran Gymraeg, 1968-69. Enillodd radd M.A. Prifysgol Cymru yn 1939 am draethawd ar ' Bywyd a gwaith Iaco ap Dewi '. Bu'n aelod o bwyllgor iaith a llên Bwrdd
HUGHES, JOSEPH (Carn Ingli; 1803 - 1863), clerigwr a bardd eisteddfodol Ganwyd 'Sul y Blodau,' 1803, yn y Parcau, Trefdraeth, Sir Benfro, mab Dafydd a Hannah Hughes. Addysgwyd ef yn ysgolion gramadeg Caerfyrddin, Aberteifi, Ystrad Meurig (1824), a Choleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan (1827). Ordeiniwyd ef yn ddiacon yn 1828 gan esgob Tyddewi (Jenkinson) ac yn offeiriad yn 1829. Ei unig guradiaeth yng Nghymru oedd Llanfihangel Penbedw, Penfro. Penodwyd ef yn
HUGHES, JOSHUA (1807 - 1889), esgob Llanelwy Ganwyd 7 Hydref 1807 yn New Mill ('Melin Llwyngwair'), Nanhyfer, Sir Benfro, mab Caleb a Margaret Hughes. Cafodd ei addysg yn ysgol Ystradmeurig a Choleg Dewi Sant, Llanbedr-Pont-Stephan, lle y graddiodd yn B.D. yn 1868; cafodd radd D.D. gan archesgob Caergaint yn 1870. Ordeiniwyd ef yn ddiacon yn 1830 ac yn offeiriad yn 1831. Yr oedd dau frawd iddo yn offeiriaid hefyd - John Hughes (bu farw 1870
HUGHES, OWEN (Glasgoed; 1879 - 1947), swyddog rheilffordd, masnachwr a bardd enillodd gadair eisteddfod Rhosesmor. Ymfudodd i Winnipeg wedyn, ac yno y bu am 20 mlynedd yn weithgar yn yr eglwys Gymraeg a chyda Chymdeithas Dewi Sant. Bu'n swyddog gyda Rheilffordd Genedlaethol Canada, ac yna sefydlodd fasnach lwyddiannus. Symudodd i Galiffornia a thrachefn i Vancouver. Enwogodd ei hun ar feysydd chwarae gan ennill cwpanau a gwobrau. Medrai siarad a darllen 8 iaith. Mabwysiadodd yr
HUGHES, RICHARD SAMUEL (1888 - 1952), gweinidog (MC) ac athro , Aberystwyth. Ordeiniwyd ef yn 1918, gweinidogaethodd yng Nghalfaria, Porth, Morgannwg (1918-22), Fourcrosses, Llŷn (1922-24), a'r Garreg-ddu, Blaenau Ffestiniog (1924-30). Galwyd ef yn 1930 i Goleg Clwyd, Rhyl, a bu yno hyd ei farwolaeth, yn athro i gychwyn (dan y Parch R. Dewi Williams), ac am 13 blynedd yn brifathro. Cafodd gryn ddylanwad ar fwy nag un to o fyfyrwyr a fu tan ei ofal yno. Yn 1919 priododd
HUGHES, WILLIAM (1849 - 1920), clerigwr ac awdur Ganwyd ym Mangor 11 Chwefror 1849, mab David Hughes, capten llong, ac Elizabeth, ei wraig. Addysgwyd yng Ngholeg Dewi Sant, Llanbedr-Pont-Steffan. Bu'n gurad Glasinfryn, 1872-5, yn gaplan yr eglwys Gymraeg yng Nghaer, 1875-80, ac yn ficer Llanuwchllyn o 1880 hyd ei farwolaeth yno 29 Mawrth 1920; priododd Mary Thomas, a chafodd amryw blant. Yr oedd yn awdur hanesyddol hynod ddiwyd; y pwysicaf o'i
HUGHES, WILLIAM JOHN (1833 - 1879), cerddor ac ysgolfeistr ysgol ramadeg yn y Rhyl, ac yno y treuliodd weddill ei oes. Cyfansoddodd lawer o anthemau a thonau, a chyhoeddwyd hwynt yn Y Ceinion (' Hafrenydd '), Caniadau y Cysegr a'r Teulu (Gee, Dinbych), Llyfr Tonau ac Emynau (Stephen a Jones), Udgorn Seion (' Dewi Wyllt '), ac Aberth Moliant (Ambrose Lloyd). Trefnodd amryw o'r hen anthemau i'r Y Cerddor Cymreig, a golygodd gasgliad o donau (S. Asaph Tune Book
HUGHES, WILLIAM ROBERT (1798? - 1879), meddyg cancr a'r 'ddafaden wyllt' Ganwyd yn Tanyrallt, plwyf Abererch, Sir Gaernarfon, o deulu y dywedid fod ganddynt allu eithriadol i wella'r ddafaden wyllt, etc. Ar ôl priodi symudodd i fyw yn Mur Crysto, Llangybi, 1821. Yr oedd yn gyfeillgar â David Owen ('Dewi Wyn o Eifion'), Ebenezer Thomas ('Eben Fardd'), a Robert Williams ('Robert ap Gwilym Ddu'). Gymaint oedd ei allu fel y gelwid ef ' Dewin y Cennin.' Ymfudodd i U.D.A
HUMPHREYS, HUGH (1817 - 1896), argraffydd a chyhoeddwr olygwyd gan ' Cynddelw,' o Gorchestion Beirdd Cymru; cyfieithiad, gan ' Eben Fardd,' o Chambers's Information for the People; cyfieithiad o waith Josephus; ac argraffiadau o waith barddonol ' Dewi Wyn,' ' Ieuan Brydydd Hir,' ' Cawrdaf,' a ' Cynddelw.' Yn 1855 dechreuodd gyhoeddi papur newydd wythnosol, Y Telegraph, ond byr iawn fu parhad hwnnw. Ym Medi 1862 cychwynnodd gyhoeddiad arall, un misol, Golud
HUMPHREYS, RICHARD (1790 - 1863), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd nodedig am ei synnwyr cyffredin a'i ffraethineb, a chymerodd ran amlwg yng ngwaith y cyfundeb, gyda'r mudiad dirwest, ac ynglŷn â mudiad addysg; yr oedd yn un o'r rhai a wahoddwyd i Lundain gan Syr Hugh Owen yn 1854 i drafod y posibilrwydd o gael prifysgol i Gymru. Ysgrifennodd i'r Traethodydd ac i'r Methodist, ac yr oedd yn gyfeillgar â 'Dewi Wyn' ac 'Eben Fardd.' Ni chymerodd ran amlwg iawn mewn
HUWS, ALUN 'SBARDUN' (1948 - 2014), cerddor a chyfansoddwr fyddai'n chwarae rhan bwysig iawn yn ei fywyd ar hyd ei oes. Roedd Dewi 'Pws' Morris, Stan Morgan Jones ac Emyr Huws Jones yn gyfoedion i Alun yn y coleg, a chyn hir fe ddaeth y pedwar at ei gilydd i sefydlu un o grwpiau cyfoes mwyaf dylanwadol y cyfnod, sef Y Tebot Piws. Wedi i'r Tebot Piws ddod i ben ym 1972, ymunodd Alun â'r grŵp Ac Eraill. Aelodau eraill y band oedd Cleif Harpwood, Iestyn Garlick

Search results

133 - 144 of 310 for "Dewi"