Dictionary of Welsh Biography

ELLIS, ROWLAND (1650 - 1731), Crynwr Ganwyd yn 1650 yn Bryn Mawr, plwyf Dolgellau, mab Ellis ap Rees. Priododd ddwywaith: (1) Margaret, merch Ellis Morris; (2) Margaret, merch Robert ab Owen. Ymunodd â'r Crynwyr c.1672, a chan ei fod yn gadarn yn y ffydd newydd bu raid iddo ddioddef erlid a charchar. Wedi i William Penn sefydlu Pennsylvania ar dir Brodorol anfonodd Ellis un Thomas Owen drosodd gyda'i deulu i ddewis lle i ymsefydlu
ELLIS, THOMAS (1711/12 - 1792), clerigwr roi'r gwaith o'i ddwyn drwy'r wasg i Richard Morris. Yr oedd yn wir yn gyfaill mawr i'r Morysiaid (yn fwyaf arbennig i'w gymydog William Morris), ac y mae ugeiniau o gyfeiriadau ato yn eu llythyrau. Ar gynnig William Morris, etholwyd ef yn aelod gohebol o Gymdeithas y Cymmrodorion; cymerai ddiddordeb mawr yn llenyddiaeth Cymru, a bu'n garedig iawn wrth Oronwy Owen. Yng Ngorffennaf 1759 rhoddwyd iddo
ELLIS, THOMAS (1625 - 1673), offeiriad a hynafiaethydd (drwy farn y diweddar Syr John Edward Lloyd) cymylwyd mwy ar ei enw da gan y gred nad ef oedd gwir awdur y Memoirs of Owen Glendower, a briodolid iddo, ond Robert Vaughan - mai copïwr yn unig oedd Ellis, neu arolygwr ar y gorau.
ELLIS, THOMAS PETER (1873 - 1936), barnwr I.C.S. (h.y. gwasanaeth gwladol yr India), awdurdod ar gyfreithiau arferiadol y Punjab a chyfreithiau Cymru yn y Canol Oesoedd Ganwyd 4 Mehefin 1873 yn Wrecsam, mab Peter Ellis a Mary (Lewis). Bu farw ei dad pan oedd ef yn ifanc iawn, a threuliodd flynyddoedd ei febyd gyda'i fam a'i theulu hithau ar fferm yn ymyl Glyndyfrdwy. Addysgwyd ef yn yr 'High School' yng Nghroesoswallt ac yng Ngholeg Lincoln, Rhydychen, lle y daeth yn edmygydd o (Syr) Owen M. Edwards. Aeth i'r India ac enillodd glod yn fuan; daethpwyd i'w
ELLIS-GRIFFITH, ELLIS JONES (1860 - 1926), bargyfreithiwr a gwleidydd disglair a'r gallu i lunio brawddegau cyrhaeddgar. Bu'n ymgeisydd Rhyddfrydol aflwyddiannus yn Toxteth, Lerpwl, yn 1892. Yn etholiad cyffredinol 1895 etholwyd ef yn aelod Rhyddfrydol dros Fôn, a daliodd y sedd hyd 1918, pan orchfygwyd ef gan y diweddar gadfridog Syr Owen Thomas, yr ymgeisydd Llafur. Yn 1912 dewiswyd ef yn gadeirydd y Blaid Gymreig yn y Senedd, yn olynydd i Syr Alfred Thomas pan aeth
EMERY, FRANK VIVIAN (1930 - 1987), daearyddwr hanesyddol Magazine 58: 276-81 1986c 'Early colonists' perceptions of Natal', Journal of Natal and Zulu History, 8: 1-9 1989 'The landscape', in Owen, D. H. (ed.) Settlement and Society in Wales (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd): 57-71
EMMANUEL, IVOR LEWIS (1927 - 2007), canwr ac actor helaeth am ei llwyddiant. Roedd ei yrfa yn y ffilmiau'n fwy cyfyngedig, ond daeth un perfformiad yn enwog. Cafodd ran fach fel Preifat James Owen yn y ffilm Zulu yn 1964. Cyflwynodd y ffilm fersiwn braidd yn addurnedig o'r modd y bu i lai na 150 o filwyr Prydeinig amddiffyn gorsaf genhadon Rorke's Drift yn erbyn pedair mil o Zulus yn Rhyfeloedd De Affrica 1879. Cyd-gynhyrchydd y ffilm oedd ei gyfaill o
ETHÉ, CARL HERMANN (1844 - 1917), ysgolhaig ieithwedd a ddefnyddiwyd i erlid y pâr a bygwth Coleg Aberystwyth, a hefyd y disgwrs am Ethé ei hun. Beirniadwyd yr hanesydd blaenllaw Syr Owen M. Edwards am amddiffyn yr 'Almaenwr' hwn a lladd ar dref Aberystwyth. Llais Llafur oedd yr unig bapur a gadwodd gefn Ethé, ond gwnaeth hynny trwy honni nad Almaenwr ydoedd, eithr Huguenot Ffrengig yr oedd ei hynafiaid wedi ffoi i'r Almaen yn ystod yr erledigaeth
EVANS family Tanybwlch, Maentwrog CATHERINE, a ddaeth yn wraig ROBERT GRIFFITH (bu farw 1729), Bach y Saint, Sir Gaernarfon; gadawodd hwnnw ei gartref ym mhlwyf Ynyscynhaearn ac ymsefydlu yn Tanybwlch. Aer Robert Griffith a Catherine (Evans) oedd IFAN GRIFFITH (1688 - 1735). (Chwaer i Ifan Griffith, sef Gwen, oedd gwraig Lewis Anwyl, ficer Abergele, awdur a chyfieithydd, a brawd iddo oedd Owen Griffith (bu farw 1728), rheithor Llanfrothen
EVANS, ALBERT OWEN (1864 - 1937), archddiacon Bangor
EVANS, ANNIE FLORENCE (1884 - 1967), diwygwraig a chenhades Ganwyd Florrie Evans ar 15 Rhagfyr 1884 yng Ngheinewydd, Sir Aberteifi, yr ail o bedwar o blant David Owen Evans (1853-1918), llongwr, a'i wraig Margaret (g. Jones, 1853-1929). Roedd y teulu'n byw yn 5 Marine Terrace yn 1881, ac yn 4 Lewis Terrace yn 1891. Erbyn 1901, yn dilyn dyrchafiad y tad yn gapten, roeddent wedi symud i 12 Marine Terrace a'r tŷ hwnnw fu eu cartref oddi ar hynny. Mynychodd
EVANS, CLIFFORD GEORGE (1912 - 1985), actor a Donald Houston; Siân Phillips, y Fonesig Sybil Thorndike a'r Fonesig Flora Robson; Emlyn Williams, Alun Owen a Christopher Fry. Cafwyd cyfarfodydd gyda Chyngor Dinas Caerdydd a thrafodwyd lleoliadau. Roedd y cynllun ar gyfer theatr â naw cant o seddi, oriel gelf a thŷ bwyta, stafelloedd ymarfer, theatr myfyrwyr â dau gant o seddi ac awditoriwm mawr awyr agored yng Ngherddi Soffia, ger Castell

Search results

121 - 132 of 877 for "Owen"