Dictionary of Welsh Biography

ANARAWD ap GRUFFYDD (d. 1143), tywysog i'w cynorthwyo hwynt pan oeddynt yn gwrthwynebu dewis Meurig yn esgob Bangor; awgrymodd Anarawd alw cynhadledd yn Aberdyfi a gwahodd pennaeth y De iddi. Eithr nid oedd y cyfeillgarwch hwn i barhau; yn 1143 llofruddiwyd Anarawd trwy drais gan wŷr arfog Cadwaladr, ar waethaf y cysylltiadau priodasol rhwng y ddau deulu. Dangosodd Owain ei atgasedd o'r trychineb hwn trwy ymlid ei frawd o ogledd
ANIAN (d. 1266), esgob Llanelwy ymddengys ei fod yn cydnabod uchafiaeth Llywelyn yn gyfan gwbl. Adroddir iddo yn 1263 roddi hanner bywoliaeth Llanllwchhaearn i leianod Llanllugan a hanner bywoliaeth Aberriw i abaty Ystrad Marchell. Bu farw cyn 29 Medi 1266, pryd y ceir Meurig â gofal yr esgobaeth arno.
ARNOLD family Llanthony, Llanfihangel Crucorney, Sefydlydd ffortiwn y teulu hwn, a oedd yn hen deulu yn sir Fynwy, yn disgyn o Gwilym ap Meurig ac wedi mabwysiadu'r cyfenw Arnold yn gynnar yn ei hanes, oedd Syr NICHOLAS ARNOLD (1507? - 1580), boneddwr a dderbyniai bensiwn gan Harri VIII ac a gafodd abaty Llanthony pan oedd yn cynrychioli Thomas Cromwell yn yr ardal adeg Diddymiad y Mynachdai (a hefyd ystad yn sir Gaerloyw yr oedd yn trigo ynddi
BIRCHINSHAW, WILLIAM (fl. 1584-1617), bardd O dueddau Dinbych yr hanoedd, a hwyrach yn perthyn i Maurice Birchinshaw a gymerodd raddau yng Ngholeg Magdalen, Rhydychen, yn 1511 a 1515, ac a wnaed yn rheithor Dinbych yn 1543; bu ef farw yn 1564. Yn NLW MS 5272C, t. 185, ceir llythyr gan William Mydleton 'at i gefnder Wilm Birchinsha ag at Mr. Owen Meurig,' lle y dywed Mydleton 'dysgwch fod yn foesol wrth ych athro…' Ac am Birchinshaw dywed
BURTON, IAN HAMILTON (Archimandriad Barnabas) (1915 - 1996), offeiriad Uniongred yn eiddgar a dilyn rhaglen lem y fuchedd fynachaidd. Wedi iddo benderfynu mynd yn offeiriad, gadawodd Burton Cowley o'i anfodd yn 1934 a dychwelodd i Bennal. Er mwyn ymgymhwyso i gael mynediad i Goleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan, roedd angen ychwanegu mathemateg i'w dystysgrif ysgol, a llwyddodd i wneud hynny trwy astudio yng Ngholeg St Ioan, Ystrad Meurig, gan breswylio gwta filltir o
CYFEILIOG (d. 927), esgob Llandaf yr oedd pump yn diroedd yn Gwent, sef Trefynwy, Roggiet, Pool Meyrick, Bishton, a Caldicot. Brochwel ap Meurig, brenin Gwent yn adeg Asser, oedd y rhoddwr; rhoddwr arall oedd Hywel ap Rhys, brenin Glewysing (Morgannwg yn awr); y trydydd rhoddwr ydoedd Arthfael, mab Hywel.
DAFYDD ab OWAIN GWYNEDD (d. 1203) sefydlodd dy yno i ganoniaid Premonstratensiaidd. Priodwyd eu merch ' Wennour ' â Meurig, mab Roger, un o farwniaid pwerus y gororau ac ynddo waed Cymreig; defnyddid ef yn fynych fel cyfieithydd rhwng y Cymry a'r Saeson. Cafodd hi Elson, tref yn Ellesmere, yn waddol, a bu iddi ddau fab, ' Wrennoc ' (Gronw) a Gwenwynwyn, a gafodd diroedd Meurig pan fu hwnnw farw yn 1200.
DAFYDD, MEURIG (fl. hanner olaf yr 16eg. ganrif), bardd proffesyddol, Pabydd selog, ac un o'r ffigurau pwysicaf yn hanes llên Morgannwg mewn achau a hynafiaethau, a llanwodd y swydd o 'herehaut,' neu wr yn medru achau, yn y cyngaws yn Llwydlo. Ystrydebol, oer, a diawen yw ei farddoniaeth gaeth, heb ddim o'r grymuster a nodweddai farddoniaeth ei athro 'Lewys Morgannwg'. Gwyntyllwyd yn llwyr ffug ddamcaniaethau 'Iolo Morganwg' ynghylch pwysigrwydd Meurig Dafydd yn hanes datblygiad y gyfundrefn farddol a luniodd 'Iolo' ac a gorfforir yn
DAVID (d. 1139?), esgob Bangor yn 1137, ac ni fu ef ei hunan fyw yn hir ar ôl y tywysog hwnnw, oblegid cyflwynwyd ei olynydd ym Mangor, sef Meurig, i'r brenin yn 1139 fel gŵr etholedig yr esgobaeth.
DAVIES, Syr DAVID (1792 - 1865), meddyg farchog gan y frenhines Victoria yn gynnar ar ôl iddi esgyn yr orsedd. Priododd, 8fed o Chwefror 1819, Letitia Maria, merch John Williams ('Yr Hen Syr'), ysgolfeistr ysgol Ystrad Meurig. Bu iddynt bedwar mab - (a) Samuel Price, (b) Syr Robert Henry, (c) Thomas, a (d) William. Bu'r meddyg farw yn Lucca yn yr Eidal, 2 Mai 1865, a chladdwyd ef yn Biarritz.
DAVIES, EMLYN (1907 - 1974), gweinidog (Bed.) ac athro diwinyddiaeth Llandaff Road, Caerdydd, â gweddw o'r enw Elizabeth Fretwell (Bowden, gynt) o North Finchley. Ganed iddynt ddau o blant: Mary Emlyn ar 20 Tachwedd 1943 a Robert Meurig ar 7 Mawrth 1947. Pan ymddeolodd T.W. Chance fel pennaeth Coleg y Bedyddwyr, Caerdydd yn 1944, etholwyd Emlyn Davies yn Athro Hanes y Coleg. Roedd ganddo ddiddordeb eang mewn mudiadau rhyngeglwysig ac, ymhlith mudiadau eraill
DAVIES, EVAN THOMAS (Dyfrig; 1847 - 1927), clerigwr ac eisteddfodwr Ganwyd yng Nghwmcefn, plwyf Llanfihangel Ystrad, Sir Aberteifi, 20 Mehefin 1847, mab Thomas Davies a Rachel ei wraig. Addysgwyd ef yn ysgol Ystrad Meurig ac yng Ngholeg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan (B.A., 1869).Ar ôl tymor byr fel athro yn Greenock, urddwyd ef yn ddiacon yn 1870 gan yr esgob Ollivant o Landaf, ac yn offeiriad yn 1871. Bu'n gurad yn Llanwynno, Ferndale, a'r Betws cyn cymryd

Search results

1 - 12 of 94 for "Meurig"