Dictionary of Welsh Biography

ALIS ferch Gruffudd ab Ieuan ap Llywelyn Fychan (c. 1520), prydyddes Llanelwy, Thomas Llwyd y Faenol (bu farw 1602), William Llwyd, M.A., rheithor Llanrhaeadr-ym-Mochnant, Llanfechain, a Llanwrin, 1590-1600, a chanon yn Llanelwy, 1587-1600, ac Edward Llwyd (bu farw 1639), proctor yn Llanelwy. Ychydig o waith prydyddol Alis ferch Gruffudd a gadwyd - cyfresi o englynion ar y math o ŵr a fynnai, a'i barn am ailbriodas ei thad yn ei hen ddyddiau, a chywydd cymod rhwng Grigor
ARTHUR (fl. ? yn gynnar yn y 6ed ganrif), un o arwyr y Brytaniaid yn erbyn eu gelynion, yr hwn a ddaeth gydag amser yn brif ffigur cylch y chwedlau Arthuraidd o'r 'hanes' gan Sieffre yw cofnodion Hist. Britt., ond fe'u helaethwyd o bob math o ffynonellau eraill, mewn llyfr ac ar lafar, ac o ddychymyg. Mawr fu dylanwad ' Brut ' Sieffre yn lledaeniad a datblygiad y chwedlau am Arthur er nad ef oedd unig ffynhonnell ysgrifenwyr diweddarach; cafwyd amryw gyfieithiadau Cymraeg ohono a seiliwyd arno lu o 'Frutiau' - mewn rhyddiaith ac ar fydr - yn yr ieithoedd
AUBREY, WILLIAM (1759 - 1827), arolygydd peiriannau ager yng ngweithiau haearn Tredegar Yr oedd yn un o'r peirianwyr hynaf a mwyaf medrus yng Ngwent a Morgannwg, a'i waith arbennig oedd cynllunio a gosod i fyny bob math o beiriant a weithid gan dân a dwfr. Bu'n un o gynorthwywyr Watkin George, y peiriannydd yng Nghyfarthfa, lle y cynlluniwyd ac yr adeiladwyd y peiriant dwfr mwyaf yn Ewrob y pryd hynny. Bu am dros ddeugain mlynedd yng ngwasanaeth Samuel Homfray, yr haearnydd, mewn
BEBB, WILLIAM AMBROSE (1894 - 1955), hanesydd, llenor a gwleidydd Ddraig Goch. Erthygl gan Bebb oedd ar dudalen cyntaf y rhifyn cyntaf, ac ef oedd y golygydd ar y rhifynnau cynnar. Bu'n aelod o'r bwrdd golygyddol hyd ddechrau'r rhyfel. Am y pymtheng mlynedd hyn ymroes Bebb yn ddiarbed i bob math o waith dros y Blaid Genedlaethol (fel y gelwid hi y pryd hwnnw). Bu'n llywydd cangen Coleg y Brifysgol, Bangor, a phwyllgor Sir Gaernarfon, ac enillodd sedd ar Gyngor Dinas
BEDO BRWYNLLYS (fl. c. 1460), bardd o Frycheiniog Priodolir iddo lawer o ganu serch o'r math sydd yn nodweddiadol o ddilynwyr Dafydd ap Gwilym, ynghyd â nifer bychan o gywyddau ac awdlau crefyddol a mawl a marwnad i uchelwyr, yn eu plith gywydd marwnad i Syr Richard Herbert, 1469. Ceir hefyd gywyddau dychan rhyngddo ef ac Ieuan Deulwyn a Hywel Dafi.
BELL, Syr HAROLD IDRIS (1879 - 1967), ysgolhaig a chyfieithydd cylchgronau dysgedig, yn arbennig y Jnl. of Egyptian Archaeology, a phenodau yn y Cambridge Ancient History. Yn 1935 penodwyd ef yn Ddarllenydd anrhydeddus mewn papyroleg ym Mhrifysgol Rhydychen, a daliodd y swydd hyd 1950. Erbyn hyn cydnabyddid ef yn ysgolhaig gwir fawr, ac yr oedd ei wybodaeth am bob math o ddogfennau - cyfreithiol, cymdeithasol neu lenyddol - yn helaeth iawn. Ef oedd llywydd yr
BERNARD (d. 1148), esgob Tyddewi dros urddas ei esgobaeth, sef y llafur y ceir cadarnhad ohono gan groniclydd Llanbadarn, ei ddwyn ymhellach yn 1144 na chael addewid gan Lucius II y cai cenhadon y pab a oedd yn myned i Loegr chwilio i mewn i'r mater ac adrodd wrtho ef. Nid cyn Mehefin 1147 y cafwyd math o benderfyniad. Ym Meaux, gerllaw Paris, barnodd Eugenius III yn erbyn hawl bersonol Bernard ei hun, gan fod tystiolaeth sicr iddo
BLACKWELL, HENRY (1851 - 1928), llyfr-rwymwr, llyfr-werthwr, llyfryddwr, a bywgraffyddwr , am gyfnod. Symudodd Henry Blackwell i Efrog Newydd ym mis Medi 1877; dywedir yn Y Wasg (Pittsburg), 21 Mai 1886, ei fod yn arolygu busnes rhwymo llyfrau yr adeg honno. Parhaodd i rwymo llyfrau a datblygu hefyd yn llyfrwerthwr ar raddfa eang, gan werthu llawer o lyfrau yn America ac ym Mhrydain. Casglai bob math o lyfrau, etc., ynglyn a Chymru ac â'r Cymry; yn ôl Y Drych, 22 Hydref 1891, yr oedd
BOWDEN, HERBERT WILLIAM (BARWN AYLESTONE), (1905 - 1994), gwleidydd Aylestone yn ninas Caerlyr. Yr oedd yr Arglwydd Aylestone yn gweddu'n berffaith i'r Awdurdod Darlledu Annibynnol. Gellir disgrifio ei chwaeth fel canol-ael, a hoffai'r math o adloniant poblogaidd a ddarparwyd gan gwmnïoedd teledu masnachol. Yr oedd yn wyliwr ITV naturiol. Yr oedd Aylestone wedi gwneud nifer fawr o ffrindiau ac ychydig iawn o elynion ym myd gwleidyddiaeth, a dyma fel y bu hi hefyd ym myd
BRADFORD, JOHN (1706 - 1785), gweydd a phannwr a lliwydd 1785 lluniodd 'Iolo' bob math o straeon am ei ddysg ac am ei gysylltiad â'r gyfundrefn orseddol, dderwyddol, ddwyfundodaidd, a ffynnai drwy'r canrifoedd, meddai ef, ym Morgannwg, ac yn arbennig yn Nhir Iarll. A mynnai mai yn ei lawysgrifau ef y cawsai afael ar lawer iawn o'i ffugiadau. Felly, dylem anwybyddu popeth a ddywedir amdano yn llyfrau'r ganrif ddiwethaf. Yn ôl dyddiadur William Thomas (1727
BRYDGES, Syr HARFORD JONES (1764 - 1847), llysgennad cyntaf Prydain yn Persia, ac awdur history of the Wahanby (1834), Letter on the Present State of British Interests and Affairs in Persia (1838), etc. Chwig ydoedd yn wleidyddol ac yr oedd iddo gryn ddiddordeb yn etholiadau seneddol sir Faesyfed; yn y sir honno ffurfiwyd ganddo ' The Grey Coat Club,' math o gymdeithas wleidyddol. Dewiswyd ef yn ddirprwy-raglaw sir Faesyfed yn 1841. Cafodd radd D.C.L. ('er anrhydedd') gan Brifysgol
BRYN-JONES, DELME (1934 - 2001), canwr opera Jack Jones yn 1978. Roedd ei raglen wythnosol Delme ar S4C hefyd yn boblogaidd. Roedd gyrfa Delme Bryn-Jones yn gorgyffwrdd ag un Geraint Evans, a bu dan ei gysgod ef i ryw raddau. Nid oedd hyn yn destun pryder mawr i Delme, ond credai ei fod wedi dioddef yn sgil ei gefndir di-nod a'i amharodrwydd i greu'r math o ddelwedd gaboledig a weddai i un o sêr mawr byd opera; yn sicr, mae gwirionedd yn ei

Search results

1 - 12 of 140 for "Math"