Dictionary of Welsh Biography

ANGHARAD (d. 1162) Susanna yn wraig Madog ap Maredudd. Rhydd cofiannwr ei gŵr ganmoliaeth uchel i Angharad - yr oedd o bryd golau ac yn brydweddol, yn dyner, yn siarad yn huawdl, yn garedig, yn gall, yn garedig wrth ei phobl ac yn elusengar tuag at y tlawd. Heblaw hanner ei dda, yn unol â hen gyfraith Cymru, gadawodd Gruffydd iddi ddwy randir, ac enillion porthladd Aberffraw.
ANIAN (d. 1266), esgob Llanelwy yn 1258 a 1260 i sicrhau heddwch rhwng y Cymry a'r Saeson. Ond yr oedd awdurdod Llywelyn yn cryfhau'n fawr; yn 1261 ceir Anian yn ben ar banel o ganolwyr a ddewiswyd i benderfynu rhai materion yr oedd anghaffael yn eu cylch rhwng y tywysogion a Richard, esgob Bangor (Rhyd-yr-arw, 28 a 29 Ebrill). Yr oedd Anian yn Gymro, a adnabyddid cyn ei gysegru o dan yr enw Einion ap Maredudd; erbyn hyn
CADWGAN (d. 1111), tywysog iddo. Heblaw Henry a Gruffydd, y meibion a anwyd o'i wraig Normanaidd, gadawodd Owain (bu farw 1116), Madog, Einion (bu farw 1123), Morgan (bu farw 1128), a Maredudd (bu farw 1124).
CARADOG ab IESTYN (fl. 1130), sylfaenydd teulu 'Avene' ym Morgannwg wraig, Gwladus, ferch Gruffydd ap Rhys, bu iddo bedwar mab - Morgan, Maredudd, Owain, a Cadwallon; dilynwyd ef yn Aberafan gan Morgan.
CARADOG ap GRUFFYDD ap RHYDDERCH (d. 1081) i neb ddial arno. Yr oedd o natur hyf ac anturiaethus; gan ddwyn i'w gof ei hun orchestion ei daid a'i dad, aeth rhagddo i geisio gorchfygu'r Deheubarth. Yn 1072 fe orchfygodd y tywysog a oedd yn teyrnasu, sef Maredudd ab Owain, gan ei ladd mewn brwydr ar lannau'r afon Rhymni; yn 1078 gorchfygwyd Rhys ab Owain hefyd, olynydd Maredudd ab Caint, ganddo. Eithr yn 1081 daeth trydydd gwrthwynebydd, ac
CASNODYN (fl. 1320-1340), bardd Y cyntaf o feirdd Morgannwg y ceir ei waith yn y llawysgrifau. Canai hefyd yng Ngwynedd a Cheredigion. Nid yw'n gwbl sicr pa awdlau y dylid eu priodoli iddo. Ceir ymhlith ei waith yn Llyfr Coch Hergest ddarnau a briodolir yn y The Myvyrian Archaiology of Wales i Ruffudd ap Maredudd, a rhydd y The Myvyrian Archaiology of Wales i Gasnodyn yr awdl i Ieuan abad Aberconwy sydd yn ôl y Ll. Coch yn
CLARE family oedd gyda'r lluoedd brenhinol yn y Gogledd pan gymerasant gastell Dolwyddelan. Pan orymdeithiodd y brenin drwy Gymru yn 1284, aethpwyd drwy seremoni a bwysleisiai safle hanner-annibynnol arglwyddi'r Mers - ni sangodd y brenin ar dir Morgannwg heb ofyn caniatâd yr iarll, a hebryngodd Gilbert ei benarglwydd drwy ei diroedd. Pan wrthryfelodd Rhys ap Maredudd yn 1287, rhoddwyd cryn awdurdod i Gilbert, a
CONWY family Botryddan, Conwy a fu farw 21 Medi 1431, wraig o Gymraes yn Marsli (neu Mallt) ferch Maredudd ap Hywel ap Dafydd, Cefn-y-fan, cyndad Wynniaid Gwydir ac erbyn dyfod Elisabeth I i'r orsedd yr oedd y teulu wedi bwrw ei wreiddiau'n ddwfn yn naear Sir y Fflint. Mab Siancyn a Marsli oedd SIÔN AER HEN (?1435 - Medi 1486). Bu Siôn yn briod ddwywaith. Mab o'r wraig gyntaf, Alis Minshull o swydd Gaer, oedd Syr HUW CONWY
CYNAN ab OWAIN (d. 1174), tywysog ddiweddarach ym meddiant ei dylwyth; yn 1188 yr oedd ei fab hynaf Gruffydd yn teyrnasu ar Feirionnydd (ac efallai ar Ardudwy), a'i fab iau, Maredudd, ar Eifionydd.
CYNDDELW BRYDYDD MAWR (fl. 1155-1200), pencerdd pwysicaf Cymru yn y 12fed ganrif iddo o leiaf un mab, o'r enw Dygynnelw, a laddwyd ar faes y frwydr (The Myvyrian Archaiology of Wales, 185 A). Dyrchafwyd Cynddelw yn bencerdd llys Madawg ab Maredudd, tywysog Powys (bu farw 1160), a dwy gerdd bwysicaf ei gyfnod yn y llys hwnnw oedd 'Rhieingerdd Efa,' sef merch y tywysog, a'r gyfres firain o ddeunaw englyn marwnad i Fadawg a'i fab Llywelyn lle y coffeir diwedd undod Powys. Yna trodd
DAFYDD ap MAREDUDD ab EDNYFED (fl. c. 1460), bardd Ceir o leiaf un enghraifft o'i waith yn y llawysgrifau, sef cywydd a gyfansoddwyd yn 1460 ar ddychweliad Rhisiart, duc Iorc, o Iwerddon, o'i ymgyrch newydd yn erbyn Harri VI, a phan alwyd Senedd yn frysiog ar ddiwedd yr un flwyddyn. Yn anffodus priodolir yr un cywydd mewn gwahanol lawysgrifau i'r beirdd Dafydd Llwyd ap Llywelyn ap Gruffudd a Llywelyn ab Ednyfed, neu Llywelyn ap Maredudd ab
DAFYDD ap MAREDUDD ap TUDUR (fl. 1460) Dregynon, un o feirdd llai toreithiog hanner olaf y 15fed ganrif

Search results

1 - 12 of 105 for "Maredudd"