Dictionary of Welsh Biography

CARRINGTON, THOMAS (Pencerdd Gwynfryn; 1881 - 1961), cerddor ac argraffydd Ganwyd yn y Gwynfryn, Bwlch-gwyn, ger Wrecsam, Sir Ddinbych, 24 Tachwedd 1881, yn fab i John Carrington (disgynnydd i un o'r teuluoedd a ymfudodd o Gernyw erbyn dechrau'r 19eg ganrif i weithio i'r Mwynglawdd, sir Ddinbych) a Winifred (ganwyd Roberts), brodor o Fryneglwys. Treuliodd flynyddoedd cyntaf ei oes yn y Gwynfryn, a'i addysgu yn ysgol Bwlch-gwyn. Ar ôl gadael yr ysgol fe'i prentisiwyd yn
DANIEL, GWYNFRYN MORGAN (1904 - 1960), addysgwr ac ymgyrchydd iaith
DAVIES, EDWARD TEGLA (1880 - 1967), gweinidog (EF) a llenor Ganwyd 31 Mai 1880, yn yr Hen Giât, Llandegla-yn-Iâl, Sir Ddinbych, y pedwerydd o chwe phlentyn William a Mary Ann Davies. Chwarelwr oedd ei dad, a anafwyd yn ddrwg yn y Foel Faen ond a ddaliodd i weithio yno ac wedyn yn chwarel galch y Mwynglawdd, rhag cyni. Yn 1893 symudodd y teulu i Bentre'r Bais (Gwynfryn) ac yn 1896 i Fwlch-gwyn. Yn 14 oed dechreuodd Edward yn ddisgybl-athro yn ysgol
DAVIES, JOHN BREESE (1893 - 1940), llenor, cerddor ac arbenigwr ym maes cerdd dant Ganwyd 22 Chwefror 1893 yn y Gwynfryn, Dinas Mawddwy, Meirionnydd, yn fab i Thomas Tegwyn Davies, awdur Dinas Mawddwy a'i hamgylchoedd (1893). Yr oedd ei fam, Elisabeth, yn hanfod o deulu Breesiaid Llanbryn-mair. Fe'i haddysgwyd yn ysgol elfennol Dinas Mawddwy ac am gyfnod yn ysgol ramadeg Dolgellau pryd y goddiweddwyd ef gan afiechyd a'i cadwodd yn orweiddiog am bum mlynedd a'i adael am weddill
DAVIES, JOHN DANIEL (1874 - 1948), golygydd ac awdur Ganwyd 12 Ionawr 1874, yn y Gwynfryn, Aberderfyn, Ponciau, yn un o saith o blant i Daniel Davies a'i wraig. Wedi dyddiau ysgol aeth yn brentis argraffydd at David Jones, Rhosymedre, ac wedi hynny at Richard Mills, argraffydd y Rhos Herald. Priododd Mary Ellen, merch William Humphreys ('Elihu'), Blaenau Ffestiniog, 25 Ebrill 1900. Daeth i fyw i Flaenau Flestiniog ac yn olygydd a pherchennog Y
DAVIES, STEPHEN OWEN (1886? - 1972), arweinwyr y glowyr a gwleidydd Llafur 1919 ymbriododd S. O. Davies â Margaret Eley (fe'i hadweinid fel Madge ar adegau), merch o Gaerdydd. Bu iddynt dair o ferched. Bu hithau farw o gancr ym 1932. Ddwy flynedd yn ddiweddarach ailbriododd â Sephora Davies, merch o Wauncaegurwen, Sir Gaerfyrddin, ac athrawes. Bu iddynt hwy ddau fab. Roedd y briodas yn berthynas hapus gyda'r ddau yn gefnogol i'w gilydd. Eu cartref oedd Gwynfryn Park Terrace
EDWARDS, RICHARD (d. 1704) Nanhoron, Llŷn, ysgwïer Piwritanaidd anghyffredin i gadw cyfrinach; daeth yn ben athrywynnwr mewn achosion dyrys, a deuai'r Eglwyswr a'r Cafalir ato am gyngor ar bethau na hoffent i'r byd wybod amdanynt, fel y digwyddodd gydag ewyllys olaf Sieffre Glyn o'r Gwynfryn ger Pwllheli (1672), gyda'r ewyllys ddiflas yng Nghefn Amwlch (1691), a chyda'r 'draft' o ewyllys Edward Williams o Feillionydd yn 1677 - swm o arian i'w roddi o'r neilltu i godi
EVANS, MALDWYN LEWIS (1937 - 2009), pencampwr bowlio , Awstralia yn 1966 lle y gorffennodd yn bedwerydd. Yn yr ail bencampwriaeth yn 1972 enillodd Evans 12 gem allan o 15 gan drechu pencampwr y byd David Bryant (ganwyd 1931) yn hawdd o 21-6. Roedd Mal Evans yn chwaraewr rhyngwladol a gynrychiolodd Cymru o 1965 hyd at 1983. Bu ei frawd Gwynfryn ('Gwyn') Evans (ganwyd 1931), cyfrifydd siartredig cyllid cyhoeddus a phrif weithredwr Cyngor Bwrdeistref y Rhondda
EVANS, WILLIAM (1869 - 1948), gweinidog a chenhadwr ym Madagascar . Jenkins, ei weinidog. Wedi hynny bu yn ysgol fwrdd Heol Sant Helen, Abertawe. Ar ôl gweithio am ychydig fel pwyswr yng nglofa'i dad, fe'i prentisiwyd yn fferyllydd. Dechreuodd bregethu dan weinidogaeth G. Pennar Griffiths. Bu'n fyfyriwr yn Ysgol y Gwynfryn, Rhydaman, dan ofal Watcyn Wyn, ac ar ôl hynny aeth i goleg Plymouth (a symudodd yn ddiweddarach i Fryste). Derbyniwyd ef gan Gymdeithas Genhadol
GRIFFITHS, PETER HUGHES (1871 - 1937), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur Ganwyd 6 Awst 1871 yn Ffynnon Ynyd, Glanyfferi, Sir Gaerfyrddin, mab y Parch. John Griffiths ac Anna ei briod. Cafodd ei addysg ym Mharcyfelfed, Caerfyrddin, a bu mewn siop yn Aberpennar, Morgannwg. Dechreuodd bregethu yno a chafodd addysg bellach yn ysgol y Gwynfryn a Choleg Trefeca. Bu'n weinidog cynorthwyol yn eglwys Bresbyteraidd Saesneg Waterloo, Lerpwl, cyn ei ordeinio yn sasiwn Cwmbwrla
GRIFFITHS, WILLIAM (1859 - 1940), gweinidog Undodaidd ac ysgolhaig Hebraeg Ganwyd yng Nghwmllynfell ac addysgwyd yn ysgol y Gwynfryn, Coleg Caerfyrddin (1882-6), a Phrifysgol Yale yn America (1886-91-2), lle y graddiodd yn B.D., Ph.D. Annibynnwr ydoedd ym more'i ddydd, ond wedi dychwelyd i Gymru o America troes yn Undodwr, a bu'n genhadwr yng Ngogledd Cymru (1892-3), gweinidog Pontypridd (1893-1900), ac yn ddiweddarach yn weinidog ar amryw eglwysi Undodaidd yn Lloegr
HOWARD, JAMES HENRY (1876 - 1947), pregethwr, awdur a sosialydd wraig, Thomas a Mary Davies, Bôn-y-maen, Llansamlet, a bu am gyfnod yn löwr ei hun. Cawsai ei addysg gynnar yn ysgol Cocyd, ond pan benderfynodd ei gyflwyno'i hun i'r weinidogaeth aeth am addysg bellach i Ysgol y Gwynfryn, Rhydaman, a gedwid gan Watcyn Wyn ac wedyn i academi Castellnewydd Emlyn a gedwid gan John Phillips, mab yr enwog Evan Phillips. Oddi yno aeth i Goleg y Brifysgol, Caerdydd, a

Search results

1 - 12 of 33 for "Gwynfryn"