Dictionary of Welsh Biography

ADDA FRAS (1240? - 1320?), bardd a brudiwr o fri Yn ôl Dr. John Davies a Thomas Stephens, blodeuai tua 1240. Cyfeirir ato yn Peniarth MS 94 (26), a Llanstephan MS. 119 (82) fel gwr yn byw tua 1038, ac yn cydoesi â Goronwy Ddu o Fôn. Ond yn G. P. Jones, Anglesey Court Rolls, 1346, tt. 37 a 39, ceir sôn am 'the son of Adda Fras', a 'the suit of Goronwy Ddu, attorney for the community of the Township of Porthgir.' Yn Dafydd ap Gwilym a'i gyfoeswyr
BLEDDYN DU (fl. c. 1200), bardd Ceir dau ddarn o'i waith yn ' Llyfr Coch Hergest,' sef ' I Dduw ' ac ' I Abad Aberconwy.' Priodolir un darn arall iddo, sef darn o farwnad Goronwy.
BULKELEY family , Cleifiog, Plas Goronwy, a Thy'n-y-caeau. Yng ngogledd-ddwyrain sir Gaerlleon yr oedd hen gartref y teulu. Pa bryd yn hollol y bu'r mudo i'r gorllewin ni wyddys, ac nid oes brawf pendant mai ym Miwmares y gwladychasant gyntaf (cyfeiria rhai digwyddiadau at Gonwy). Y mae'n ddiogel dywedyd eu bod ym Môn cyn 1450; ddwy flynedd cyn hynny yr oedd un ohonynt wedi priodi Alice, merch Bartholomew de Bolde
CARADOG ab IESTYN (fl. 1130), sylfaenydd teulu 'Avene' ym Morgannwg cyfoes at Garadog; gyda'i frodyr Gruffydd a Goronwy bu iddo ran a chyfran yn 1127 mewn gweithred drahaus na wyddys ddim yn sicr am yr amgylchiadau y cyflawnwyd hi ynddynt. Eithr y mae'n gwbl sicr iddo, ar ôl i lywodraeth Iestyn gwympo, dderbyn gan Robert Fitz Hamon y wlad rhwng Nedd ac Afan (ac, efallai, fwy na hynny) fel daliad isradd, ac i'w olynwyr gadw'r daliad hwn am amryw genedlaethau. Trwy ei
DAFYDD ap GWILYM (fl. 1340-1370), bardd eglwys gadeiriol Bangor. Canodd i Hywel ap Goronwy, a fu'n ddeon ym Mangor. Canodd hefyd i rai o wyr a gwragedd bonheddig Ceredigion. Y gwr y canodd fwyaf iddo, yn ôl y dyb gyffredin, oedd Ifor ap Llywelyn o Fasaleg ym Morgannwg, a elwir yn Ifor Hael. Eithr erbyn hyn ni ellir bod yn sicr o gwbl mai Dafydd ap Gwilym a ganodd y cerddi i'r gwr hwnnw. Claddwyd Dafydd yn Ystrad Fflur, a chanodd Gruffudd
DAVIES, ALUN TALFAN (1913 - 2000), bargyfreithiwr, barnwr, gwleidydd, cyhoeddwr a dyn busnes Ganwyd Alun Talfan Davies ar 22 Gorffennaf 1913 yng Ngorseinon ger Abertawe, yr ieuengaf o bedwar mab William Talfan Davies (1873-1938), gweinidog Methodistaidd, a'i wraig Alys (g. Jones, 1879-1948). Ei dri brawd oedd Elfyn Talfan Davies, Aneirin Talfan Davies, a Goronwy Talfan Davies. Cafodd Alun ei addysg yn Ysgol Ramadeg Tre-gŵyr, ac aeth ymlaen i astudio'r gyfraith yn Ngholeg Prifysgol Cymru
DAVIES, ALUN (1916 - 1980), hanesydd cysylltiad â Syr Goronwy Edwards (1891-1976), pennaeth yr Institute for Historical Research ym Mhrifysgol Llundain. Yn ystod ei gyfnod yn Llundain bu ganddo swydd hynod bwysig ysgrifennydd y Royal Historical Society. Penodwyd ef yn Athro Hanes Modern yn 1961 yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Abertawe, a gwnaeth ei gartref yn Eaton Crescent. Yn Abertawe gweithiodd gyda'i gyfaill Glanmor Williams (1920-2005) i
DAVIES, ANEIRIN TALFAN (1909 - 1980), bardd, beirniad llenyddol, darlledwr a chyhoeddwr Ganwyd Aneirin Talfan Davies ar 11 Mai 1909 yn Dre-fach Felindre, Sir Gaerfyrddin, yn ail o bedwar o feibion y Parchedig William Talfan Davies (1873-1938), brodor o Ysbyty Ystwyth, Ceredigion, ac Alys (ganwyd Jones, 1878-1948). Brawd hŷn iddo oedd Elfyn Talfan Davies (g. 1907), a’i frodyr iau oedd Goronwy Talfan Davies (1911-1977) a Alun Talfan Davies (1913-2000). Yn 1911, pan oedd Aneirin yn
DAVIES, GWILYM PRYS (1923 - 2017), cyfreithiwr, gwleidydd ac ymgyrchydd iaith 1959, a daeth i gysylltiad hefyd gyda Goronwy Roberts, Cledwyn Hughes a'r pwysicaf i gyd yn ei hanes, James Griffiths. Mabwysiadodd James Griffiths ef fel mab a'i gefnogi i ymgeisio am sedd i San Steffan. Ond cyn hynny gwahoddwyd ef gan Cledwyn Hughes a James Griffiths i baratoi memorandwm ar ddiwygio llywodraeth leol a lle'r cyngor etholedig yn y cynllun. Cyhoeddwyd y llyfryn Cyngor Canol i Gymru yn
DAVIES, JOHN HUMPHREYS (1871 - 1926), llyfryddwr, llenor, ac addysgwr Anglesey, (cyf. I, 1907), (cyf. II, 1909), ail gyfrol Gweithiau Morgan Llwyd, 1908 - golygasid y gyfrol gyntaf gan T. E. Ellis - a The Autobiography of Robert Roberts ('Y Sgolor Mawr'), 1923, a The Letters of Goronwy Owen, 1924. Yr oedd ganddo wybodaeth ddi-ail am fywyd Cymru yn ystod chwarter cyntaf yr 20fed ganrif, ac ychydig oedd yr agweddau ar y bywyd hwnnw na chyffyrddodd ef â hwynt a'u haddurno. Yr
DAVIES, ROBERT (Cyndeyrn; 1814 - 1867), cerddor adwaenid dan yr enw ' Meinwen Elwy,' ac a hanoedd o deulu Goronwy Owen. Yn 1840 symudodd y teulu i Lanelwy, ac apwyntiwyd ef yn brif alto yn nghôr yr eglwys gadeiriol, a bu yn y swydd am 27 mlynedd. Sefydlodd ' Glee Society ' a ' Philharmonic Society,' a phenodwyd ef i arwain y corau ar gyfer cylchwyl gerddorol eglwysi esgobaeth Llanelwy. Yr oedd yn gyfansoddwr anthemau da. Yn eisteddfod Bethesda 1852
EDNYFED FYCHAN teyrnasu y mae rhai o'i feibion yn flaenllaw ymysg cynghorwyr y tywysogion hyn. Am rai blynyddoedd cyn ei farw (yn 1268) yr oedd Goronwy ab Ednyfed yn ' ddistain ' i Lywelyn ap Gruffydd (A History of Wales, ii, 743; Litt. Wall., 4, 28, 45). Cymerwyd ei frawd, Tudur ab Ednyfed, i'r ddalfa yn ystod ymgyrch amhendant y brenin Harri III yn erbyn Dafydd ap Llywelyn ym mis Medi 1245, ac fe'i rhyddhawyd ym mis

Search results

1 - 12 of 76 for "Goronwy"